Είναι ένα θέμα που αφορά πολλά ζευγάρια παγκοσμίως. Οι Αιτίες, οι εξετάσεις, η θεραπεία και η ανθρώπινη προσέγγιση.
Υπογονιμότητα είναι η αδυναμία επίτευξης εγκυμοσύνης μέσα σε χρονικό διάστημα 1 έτους τακτικών και χωρίς προφύλαξη σεξουαλικών επαφών.
Για τις γυναίκες που είναι άνω των 35 ετών, το διάστημα αυτό μειώνεται στους 6 μήνες. Ωστόσο, αν το ζευγάρι είναι κάτω των 35 ετών αξίζει να προσπαθήσει για 1 ακόμη έτος πριν προχωρήσει σε κάποια μέθοδο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Του Δρ. Σπυρίδωνος Παπαγεωργίου
Η υπογονιμότητα μπορεί να είναι πρωτογενής ή δευτερογενής. Η πρωτογενής υπογονιμότητα είναι όταν η εγκυμοσύνη δεν έχει επιτευχθεί ποτέ από ένα άτομο και η δευτερογενής είναι όταν έχει επιτευχθεί τουλάχιστον μία προηγούμενη εγκυμοσύνη
Στα 100 ζευγάρια που προσπαθούν να συλλάβουν τα 20 θα τα καταφέρουν από τον 1ο μήνα, τα 74 μέσα σε 6 μήνες, τα 85 μέσα σε 1 χρόνο και τα 95 μέσα σε 2 χρόνια.
Αιτίες
Στα πλαίσια της διερεύνησης των αιτιών της υπογονιμότητας δεν πρέπει να εστιάζουμε την προσοχή μας μόνο στη γυναίκα ή μόνο στον άνδρα αλλά και στους δύο, δηλαδή στο ζευγάρι.
· Ανδρική υπογονιμότητα: 30%
· Γυναικεία υπογονιμότητα: 28%
· Πολλαπλοί παράγοντες (γυναικείοι και ανδρικοί): 10%
· Ανεξήγητη υπογονιμότητα στις υπόλοιπες περιπτώσεις που δεν ανευρίσκεται ένας σαφές αίτιο υπογονιμότητας
Ο έλεγχος του υπογόνιμου ζευγαριού σε ένα ποσοστό 75% θα αποκαλύψει μία από τις εξής τρεις αιτίες:
1. διαταραχή ωοθυλακιορρηξίας, 2. διαταραχή σπέρματος, και 3. διαταραχή στη βατότητα των σαλπίγγων. Σε ένα 8% η αιτία είναι η ενδομητρίωση, σε ένα 2% διάφοροι παράγοντες όπως ανοσολογικοί, ενδομητρικές συμφύσεις ή τραχηλικός παράγοντας.
Έλεγχος γονιμότητας στη γυναίκα
Οι βασικές εξετάσεις για τη διερεύνηση γονιμότητας στις γυναίκες είναι:
Ορμονικές εξετάσεις
ΑΜΗ
Καλλιέργεια κολπικού – τραχηλικού
Έλεγχος ωορρηξίας
Υπερηχογράφημα
Έλεγχος σαλπίγγων
Λαπαροσκόπηση
Υστεροσκόπηση
Ανοσολογικός έλεγχος-εμβρυοτοξικότητα
Μικροβίωμα
Καρυότυπος ζεύγους
Έλεγχος γονιμότητας στον άνδρα
Σπερμοδιάγραμμα (ανάλυση σπέρματος)
Καλλιέργεια σπέρματος
Υπέρηχος & triplex όσχεου
Ορμονομογικός έλεγχος
Καρυότυπος ζεύγους
Κατακερματισμός σπέρματος
Τρόποι αντιμετώπισης
ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ
Παρακολούθηση, ωορρηξίας ή ωοθυλακιορρηξίας
Πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας
Ενδομήτρια σπερματέγχυση (intrauterine insemination – IUI)
ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ
Εξωσωματική γονιμοποίηση (in vitro fertilization – IVF)
Μικρογονιμοποίηση
Απόψυξη εμβρύων και η εμβρυομεταφορά
Προεμφυτευτικός γενετικός έλεγχος (Preimplantation Genetic Testing, PGT)
ΔΩΡΕΑ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ
θεραπεία με δωρεά ωαρίων
θεραπεία με δωρεά σπέρματος
θεραπεία με δωρεά εμβρύων
ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ
Κρυοσυντήρηση (ή κατάψυξη) ωαρίων
Κρυοσυντήρηση σπέρματος
Διατήρηση γονιμότητας σε άτομα με νεοπλασίες
Κρυοσυντήρηση εμβρύων
ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ
Αντιμετώπιση των επαναλαμβανόμενων αποτυχιών εμφύτευσης
Πτωχή ωοθηκική απάντηση (POR)
Υπογονιμότητας υψηλής πολυπλοκότητας
Έλεγχος φορείας γενετικών νοσημάτων
Θεραπεία υπογονιμότητας
Η σύγχρονη επιστήμη δίνει την δυνατότητα να διαγνώσουμε, αλλά και να λύσουμε ακόμη και με ήπιες τεχνικές, προβλήματα που παλαιότερα θεωρούνταν δυσεπίλυτα.
Ο ρόλος του γυναικολόγου είναι να κατευθύνει σωστά και υπεύθυνα το ζευγάρι ως προς τις πιο σωστές επιλογές για την περίπτωσή του, ώστε να μη χαθεί πολύτιμος
χρόνος.
Παπαγεωργίου Δ. Σπυρίδων
Μαιευτήρας-Γυναικολόγος Χειρουργός
Α Παν/κή Γυναικολογική Μαιευτική κλινική Γ.Ν.Παπαγεωργίου
Ειδικός Περιγεννητικής Ιατρικής & Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγής
Fetal Medicine Foundation, UK -FMF ID 90351
