Βασ. Κατσαρός: Η αλήθεια για τα κλεμμένα κειμήλια από τις Μονές των Σερρών – «Σοβαρό ατόπημα η εξαίρεση των χειρογράφων»(φωτό&vid)

Ο ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ Βασίλειος Κατσαρός αποκάλυψε στην εκδήλωση της ΕΜΕΙΣ άγνωστες πτυχές της διεκδίκησης των κειμηλίων των Μονών Τιμίου Προδρόμου και Εικοσιφοινίσσης από τη Βουλγαρία

Ο ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ Βασίλειος Κατσαρός αποκάλυψε στην εκδήλωση της ΕΜΕΙΣ άγνωστες πτυχές της διεκδίκησης των κειμηλίων των Μονών Τιμίου Προδρόμου και Εικοσιφοινίσσης από τη Βουλγαρία

Με αυξημένο ενδιαφέρον και παρουσία πλήθους κόσμου που κατέκλυσε την αίθουσα εκδηλώσεων της πρώην ΚΕΔΗΣ, πραγματοποιήθηκε στις Σέρρες η εκδήλωση που διοργάνωσε η Εταιρεία Μελέτης και Έρευνας της Ιστορίας των Σερρών (Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.)για τη μακροχρόνια διεκδίκηση των χειρογράφων και των κειμηλίων που αφαιρέθηκαν από τις ιστορικές Ιερές Μονές Παναγίας Εικοσιφοινίσσης Παγγαίου και Τιμίου Προδρόμου Σερρών. Κεντρικός ομιλητής ήταν ο ομότιμος καθηγητής Βυζαντινής Φιλολογίας του ΑΠΘ Βασίλειος Κατσαρός,ο οποίος παρουσίασε στοιχεία από την πολυετή επιστημονική έρευνα και αναφέρθηκε στο παρασκήνιο των ελληνοβουλγαρικών διαπραγματεύσεων για την επιστροφή των μοναστηριακών θησαυρών.

Απευθυνόμενος στο κοινό, τόνισε ότι η πνευματική και υλική περιουσία των μοναστηριών, η οποία αφαιρέθηκε βίαια, αποτελεί αναπαλλοτρίωτο κτήμα τους. Σύμφωνα με τα όσα υποστήριξε ο ίδιος, η επιστημονική διεκδίκησή της προϋπέθετε εξ αρχής κάτι θεμελιώδες: για να ζητήσεις την επιστροφή ενός κειμηλίου από έναν γείτονα, οφείλεις πρώτα να το εντοπίσεις, να το ταυτοποιήσεις και να αποδείξεις επιστημονικά και αδιάσειστα την κυριότητά του.

Η αποστολή στη Σόφια και η συμφωνία του 1981

Ανατρέχοντας στις πρώτες προσπάθειες διεκδίκησης, ο κ. Κατσαρός αναφέρθηκε στη διακρατική συμφωνία που είχε συναφθεί το 1981 μεταξύ του Κωνσταντίνου Καραμανλή και του Τόντορ Ζίβκοφ, με αντικείμενο τη μελέτη των χειρογράφων από Έλληνες και Βούλγαρους επιστήμονες και τελικό στόχο τον επαναπατρισμό τους.

Όπως εξήγησε, η επιστημονική αποστολή στην οποία συμμετείχε το 1983 στη Σόφια πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας και έπειτα από πρωτοβουλίες για συνεργασία του ΑΠΘ με το Πανεπιστήμιο της Σόφιας.

Περιγράφοντας την πρώτη του επίσκεψη στο υπόγειο του Κέντρου Ερευνών της βουλγαρικής πρωτεύουσας, ανέφερε ότι αντίκρισε χειρόγραφα τα οποία, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, βρίσκονταν ακόμη στοιβαγμένα μέσα στα μπαούλα με τα οποία είχαν μεταφερθεί από τα ελληνικά μοναστήρια.

Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι σκοπός της αποστολής δεν ήταν κάποια προσωπική «ανακάλυψη», αλλά η συστηματική καταγραφή και επιστημονική μελέτη του υλικού, ώστε να ενισχυθεί με τεκμηριωμένα στοιχεία η ελληνική διεκδίκηση.

Η αλλαγή στάσης της Βουλγαρίας και οι διαπραγματεύσεις

Παρά τις αρχικές δεσμεύσεις, σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο καθηγητής, η πολιτική αλλαγή του 1990 στη Βουλγαρία σηματοδότησε και αλλαγή στη στάση της γειτονικής χώρας ως προς την επιστροφή των κειμηλίων.

Όπως υποστήριξε, η βουλγαρική πλευρά υπαναχώρησε από προηγούμενες δεσμεύσεις, αποδίδοντας τις ευθύνες στο παλαιότερο πολιτικό καθεστώς.

Ο καθηγητής αναφέρθηκε επίσης στις επιστημονικές και διπλωματικές επαφές που πραγματοποιήθηκαν το 2012 και το 2014, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας, μεταξύ των οποίων και η σημερινή υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.

Όπως τόνισε, η ελληνική γραμμή παρέμενε σταθερή και ανυποχώρητη: η διεκδίκηση αφορούσε αδιαίρετα τόσο τα αντικείμενα-κειμήλια όσο και τα χειρόγραφα. Σύμφωνα με τα όσα δήλωσε ο ίδιος, ο ρόλος του ως επιστήμονα σε αυτές τις διαπραγματεύσεις ήταν η προάσπιση της αλήθειας, σε αντίθεση με τους διπλωματικούς ελιγμούς, αποκρούοντας τις αιτιάσεις της βουλγαρικής πλευράς που επιχειρούσε να συμψηφίσει ή να διαχωρίσει τις κατηγορίες των κλαπέντων θησαυρών.

Όπως υποστήριξε ο ομότιμος καθηγητής, η ιδέα του διαχωρισμού των κειμηλίων από τα χειρόγραφα και η χρησιμοποίηση συγκεκριμένων ευρημάτων ως διαπραγματευτικών χαρτιών, όπως η πρόταση που είχε διατυπωθεί το 2008 από τον καθηγητή Μουτσόπουλο, εγκυμονούσε πάντα τον κίνδυνο να μείνουν τα χειρόγραφα εκτός της διαδικασίας επιστροφής.

Ο κ. Κατσαρός επεσήμανε ότι τα χειρόγραφα αποτελούν οργανικό τμήμα της κειμηλιακής παρακαταθήκης των δύο Μονών και η εξαίρεσή τους από οποιαδήποτε συμφωνία συνιστά σοβαρό ατόπημα. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η εξονυχιστική έρευνα και η μελέτη 454 χειρογράφων μέχρι το τελευταίο φύλλο, σε σύγκριση με ιστορικούς καταλόγους,, που αποδεικνύει την εκρηκτική αύξηση των κατεχόμενων χειρογράφων στην Ακαδημία της Σόφιας από μόλις 8 το 1916 σε 680 τη διετία 1917-1918, προσέφεραν το ισχυρότερο οπλοστάσιο επιχειρημάτων στην ελληνική πλευρά.

Σύμφωνα με τα όσα δήλωσε ο κ. Κατσαρός, η σημερινή συμφωνία, όπως διαμορφώνεται, εγείρει σοβαρότατους προβληματισμούς και χαρακτηρίζεται από τον ίδιο ως ετεροβαρής για τα ελληνικά συμφέροντα. Όπως υποστήριξε, μετά από δεκαετίες αγώνων και ερευνητικής προσφοράς, η αποδοχή μιας λύσης που δεν διασφαλίζει την πλήρη και καθολική επιστροφή των χειρογράφων μαζί με τα υπόλοιπα κειμήλια αφήνει μετέωρη την εθνική προσπάθεια.

Κλείνοντας , ο καθηγητής τόνισε την ανάγκη να συγκροτηθούν σοβαρές επιστημονικές επιτροπές από τη νέα γενιά ερευνητών, να αξιοποιηθεί το καταγεγραμμένο αποδεικτικό υλικό και να υπάρξει εμμονή στις αρχές του διεθνούς δικαίου, ώστε τα κειμήλια και τα χειρόγραφα των Μονών Τιμίου Προδρόμου Σερρών και Εικοσιφοινίσσης Παγγαίου να επιστρέψουν ολοκληρωτικά εκεί όπου ανήκουν από την πρώτη στιγμή.

Ακολούθησε το LionNews.gr στο Google News για όλες τις τελευταίες ειδήσεις

Τελευταία Νέα

Σχετικές Ειδήσεις

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors