Ο Σερραίος δημοσιογράφος και  συγγραφέας Βασίλης Τζανακάρης υπενθυμίζει το ολοκαύτωμα του Εβραϊκού πληθυσμού των Σερρών

Ο Σερραίος δημοσιογράφος και συγγραφέας, Βασίλης Τζανακάρης αναφέρεται στους Εβραίους των Σερρών και τον αφανισμό τους από τους Βούλγαρους κατακτητές και  στη  συνέχεια από τους Γερμανούς και πιο συγκεκριμένα γράφει σε σχετική ανάρτησή του σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης:

3 Μαρτίου 1943:

ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ!

(Απόσπασμα από το βιβλίο μου «Η Ελλάδα φλέγεται» σελ. 167-170, εκδόσεις Μεταίχμιο).

Το απόγευμα της 3ης Μαρτίου 1943, μεσούσης της Βουλγάρικης κατοχής, ο καιρός στο μεγαλύτερο μέρος της Ανατολικής Μακεδονίας άλλαξε. Ήδη οι ψηλότερες κορυφές του Φαλακρού και του Μενοίκιου είχαν αρχίσει και πάλι να ασπρίζουν από το χιόνι. Στα Σέρρας ένας παγωμένος βοριάς άρχισε να λυσσομανάει στις στέγες των σπιτιών και να σαρώνει τους έρημους και σκοτεινούς δρόμους. Οι όροι της απαγόρευσης για τη νυχτερινή κυκλοφορία εφαρμόζονταν αυστηρά και οι κάτοικοι είχαν κλειστεί από νωρίς στα σπίτια τους ή είχαν πέσει στα κρεβάτια και κοιμούνταν τον ανυποψίαστο και ανονείρευτο ύπνο του δικαίου. Όσο δίκαιος και ανονείρευτος μπορούσε να είναι μπροστά στο επικείμενο ανοσιούργημα.

Γιατί αυτό που ετοιμαζόταν ήταν μια εγκληματική και βάρβαρη ενέργεια των Βουλγάρων κατακτητών, από αυτές που στιγματίζουν ένα έθνος κι έναν ολόκληρο λαό στους αιώνες των αιώνων. Ήταν μια απεχθής πράξη με την οποία εξοφλούνταν ένας ανούσιος λογαριασμός που οι Βούλγαροι χρωστούσαν στους Γερμανούς συμμάχους τους για την κατοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης. Και σήμαινε τη συνέργεια στην εξάλειψη από προσώπου γης της εβραϊκής φυλής.

Στην αρχή όλοι οι Έλληνες εβραϊκής καταγωγής είχαν υποχρεωθεί να ράψουν στα ρούχα τους το γνωστό κίτρινο αστέρι, ύστερα να απογραφούν και τώρα είχε φτάσει η ώρα να σταλούν στο «άγνωστο» απ’ όπου δεν θα επέστρεφε κανείς τους.

Το Γ΄ Αστυνομικό Τμήμα είχε την έδρα του στο ανατολικό μέρος της πόλης των Σερρών, εκεί όπου σήμερα χωρίζονται οι οδοί Μ. Αλεξάνδρου και Φιλίππου. Στο παλιό διώροφο κτίριο με την εξωτερική μαρμάρινη σκάλα, τα φώτα αυτό το βράδυ εξακολουθούσαν να είναι αναμμένα σε όλες τις αίθουσες. Μικρές αίθουσες. Στενόχωρες. Κακοφωτισμένες και κρύες. Οι βούλγαροι χωροφύλακες τουρτούριζαν από το κρύο και προσπαθούσαν να ζεστάνουν τα χέρια με τα χνότα τους. Η μοναδική ξυλόσομπα που έκαιγε ακατάπαυτα βρισκόταν στο γραφείο του διευθυντή. Επρόκειτο για έναν «υψηλόβαθμο χωροφύλακα», όπως χαρακτηριζόταν από τα επίσημα έγγραφα, τον Ηλία Γκεοργκίεφ, που από νωρίς είχε συγκεντρώσει τους βαθμοφόρους του και τους έδινε οδηγίες και διαταγές. Εκείνοι άκουγαν με προσοχή. Λίγο πριν διαλυθούν θα κρατούσε μερικούς για περαιτέρω οδηγίες. Ύστερα βαθμοφόροι και απλοί χωροφύλακες θα μαζευόταν στην αυλή όπου ήταν οι αποθήκες και τα κελιά της προσωποκράτησης. Ήταν λίγο μετά τα μεσάνυχτα και η αυλή είχε γεμίσει από χωροφύλακες και στρατιώτες που κρύωναν, κάπνιζαν και παρέμεναν σιωπηλοί. Ύστερα άρχισαν να οπλίζονται, να ετοιμάζονται και σε λίγο να βγαίνουν συντεταγμένα και σιωπηλά με κατεύθυνση την αρχή της οδού Σωκράτους, τη σημερινή Αθανασίου Αργυρού, μια απόσταση περί τα διακόσια, τριακόσια μέτρα.

Η «διατεταγμένη βουλγάρικη φρουρά δράσης» που είχε επιφορτιστεί με τη διενέργεια της όλης επιχείρησης αποτελούνταν από 80 άτομα χωρισμένα σε ομάδες. Κάθε ομάδα διέθετε δύο οπλισμένους στρατιώτες που θα λειτουργούσαν ως φρουροί. Από νωρίς, η εσωτερική και η εξωτερική φρουρά του τμήματος είχαν απαγορέψει την κυκλοφορία όλων, εκτός εκείνων που είχαν ειδική άδεια με σφραγίδα και υπογραφή της Επιτροπής. Είχε επίσης απαγορευτεί κάθε φωτισμός. Μέσα στο σκοτάδι ο ένστολος θα ήταν πιο εύκολο να απογυμνωθεί από κάθε ανθρώπινο συναίσθημα.

Η οδός Σωκράτους αποτελούσε την πλέον κεντρική αρτηρία όλης εκείνης της περιοχής. Παρ’ όλα αυτά δεν έπαυε να είναι ένας στενός δρόμος που άρχιζε και τελείωνε εκεί που αρχίζει και τελειώνει και σήμερα, και που για σχεδόν έναν αιώνα το τέλος και την αρχή του σηματοδοτούσαν δύο τεράστια πλατάνια. Πίσω από τη Σωκράτους, στα ανατολικά, απλώνονταν λαχανόκηποι και κτήματα με οπωροφόρα δέντρα.

Οι βούλγαροι χωροφύλακες και στρατιώτες μπλόκαραν και τις δύο εισόδους-εξόδους του δρόμου αλλά και τους παράδρομους. Τη μία από τη μεριά της Φιλίππου και την άλλη από την αρχή της οδού 3ου Ιππικού Συντάγματος. Σε πολύ λίγη ώρα όλη η εβραϊκή γειτονιά ήταν ασφυκτικά περικυκλωμένη και αποκλεισμένη από οποιαδήποτε κίνηση. Ήταν ακριβώς τέσσερις τα ξημερώματα όταν το ρολόι της ιστορίας θα σήμανε τους πένθιμους ήχους του για την εβραϊκή κοινότητα της πόλης των Σερρών.

Αυτή ήταν επίσης η ώρα που σε όλες τις εβραϊκές συνοικίες όλων των εδαφών που είχαν υπό την κατοχή τους οι Βούλγαροι είχαν αρχίσει να εκτυλίσσονται σκηνές φρίκης και τρόμου.

Οι Εβραίοι των Σερρών, όπως και όλων των άλλων περιοχών, ήταν ανυποψίαστοι ακόμη και για όσα συνέβαιναν έξω από τα σπίτια τους. Εξάλλου τι παραπάνω θα μπορούσε να συμβεί σε μια κατακτημένη πόλη από όσα ήδη ήξεραν; Είχαν λοιπόν μαζευτεί όπως όλοι από νωρίς στα σπίτια τους και είχαν ανταλλάξει τις συνηθισμένες κουβέντες με τις οικογένειές τους. Βαριές κι ασήκωτες κυλούσαν οι μέρες και οι νύχτες της βουλγαρικής κατοχής. Βαριές, ασήκωτες κι οδυνηρές.

Σύμφωνα με τα επίσημα βουλγαρικά αρχεία, οι Εβραίοι που συνελήφθησαν εκείνο το βράδυ στην πόλη των Σερρών και τη Nέα Zίχνη ήταν συνολικά 495 άτομα.  Στις 7 Μαρτίου ένα τρένο με Εβραίους από τη γειτονική Δράμα, στο οποίο είχαν φορτωθεί και οι Εβραίοι της Καβάλας, κατέφθασε στον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης όπου έκανε μια μικρή στάση και στη συνέχεια αναχώρησε για τον σιδηροδρομικό σταθμό του Σιδηροκάστρου. Κι ύστερα

[…] τραινάκια ντεκωβίλ τους διεμοίρασαν στα στρατόπεδα συγκεντρώσεως των Σιμιτλί, Ντούμπνιτσα, Γκόρνα και Τζουμαγιά. Μερικές μέρες αργότερα, όλοι οι Εβραίοι της Ανατολικής Μακεδονίας κι εκείνοι της Θράκης θα μεταφερθούν στο Λομ Λίμινα, στον Δούναβη. Εκεί θα φορτωθούν σε μαούνες με τελικό προορισμό, όπως τους είπαν οι Βούλγαροι, τη Βιέννη. Στους επικεφαλής τους εξήγησαν οι Βούλγαροι, ότι το θλιβερό τούτο κοπάδι επρόκειτο να παραδοθεί στους Γερμανούς, στο Λομ Παλάνκα. Φαίνεται όμως, και μάλλον είναι βέβαιο, πως οι περισσότερες μαούνες δεν έφθασαν ποτέ στον προορισμό τους και αναποδογυρίστηκαν στο Δούναβη. Το γεγονός πάντως είναι ότι κανείς από τους Εβραίους αυτούς δεν επέζησε […]

Υ.Γ. Στη φωτογραφία που τράβηξε πριν μερικά χρόνια, ο Θρασύβουλος Παπαστρατής,,η αυλή του άλλοτε Εβραίικου δημοτικού σχολείου, σήμερα 16ο όπου ήταν και η εβραίικη Χάβρα..