Αφηγήσεις από πασχαλινές γιορτές που ένωναν στρατιώτες, οικογένειες και τοπικές κοινωνίες σε στρατόπεδα του νομού Σερρών
Ο οβελίας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της γιορτής του Πάσχα. Οι ελληνικές οικογένειες σουβλίζουν το πασχαλινό αρνί και γλεντούν στις αυλές των σπιτιών τους, ιδιαίτερα στα χωριά καταγωγής τους, αλλά και μέσα στις πόλεις, στη στενότητα των αυλών, στις ταράτσες και όπου μπορεί ο καθένας να τηρήσει το έθιμο.
Ιδιαίτερη, όμως, περίπτωση ήταν ο εορτασμός του Πάσχα στα στρατόπεδα των Ενόπλων Δυνάμεων. Στις παλαιότερες εποχές, όπου ο αριθμός των στρατεύσιμων ήταν μεγάλος, στήνονταν ολόκληρες κατασκευές με μεγάλο αριθμό αρνιών να ψήνονται.
Ακολουθούσε γλέντι, στο οποίο συμμετείχαν οι στρατεύσιμοι, οι γονείς τους και πολίτες της περιοχής. Σε αυτή την περίοδο ταξιδεύουμε σήμερα μέσα από αφηγήσεις ανθρώπων που υπηρέτησαν σε στρατιωτικές μονάδες.
Ν. Σκαρλάτος: «Γιορτή με ανοικτό στρατόπεδο στην κοινωνία»
Ο Νικόλαος Σκαρλάτος, διοικητής της 130 Μοίρας Πεδινού Πυροβολικού στο Σιδηρόκαστρο στη δεκαετία του 1980, ανέφερε στο LionNews.gr ότι το γιορτινό κλίμα το προσέφερε το γλέντι που γινόταν την πρώτη μέρα του Πάσχα.
«Έζησα αυτά τα γλέντια στη μονάδα του Σιδηροκάστρου», επισημαίνει, «με την συμμετοχή όλης της στρατιωτικής δύναμης του 566 και 568 της Μοίρας Πυροβολικού. Σε έναν μεγάλο χώρο ψήνονταν πολλά αρνιά για να καλύψουν τις ανάγκες των μονάδων, καθώς και όσων γονέων στρατιωτών δήλωναν ότι επιθυμούν να συμμετάσχουν. Το πρόγραμμα της ημέρας ήταν γιορτινό, με ορχήστρα από τοπικούς καλλιτέχνες να διασκεδάζει τους συμμετέχοντες», είπε και συμπλήρωσε: «Ορισμένοι πολίτες επισκέπτονταν τον χώρο για ένα μικρό κέρασμα και το τσούγκρισμα των αυγών. Ήταν μια μέρα που τον τόνο έδινε το παραδοσιακό ελληνικό γλέντι, στο οποίο συμμετείχαν τοπικά χορευτικά συγκροτήματα».
Θ. Ταλιουρίδης: «Καλέσαμε Βολιώτες επισκέπτες και γιορτάσαμε μαζί το Πάσχα»
Το ελληνικό Πάσχα έζησε ως διοικητής του στρατοπέδου “Χρήστου Μαρούδη” στα Άνω Πορρόια ο συνταγματάρχης ε.α. Θόδωρος Ταλιουρίδης. Αντισυνταγματάρχης το 1997, ο ίδιος θυμάται το λαϊκό γλέντι που γινόταν την πρώτη μέρα του Πάσχα στο ακριτικό χωριό.
«Θυμάμαι εκείνη την εποχή», τονίζει, «πως οι κτηνοτρόφοι της περιοχής πρόσφεραν στη μονάδα αρνιά και κατσίκια. Συμβολικά, για την τήρηση του εθίμου, ψήθηκαν ορισμένα, ενώ τα υπόλοιπα ψήνονταν στον φούρνο. Από τα μεγάφωνα του χωριού, με εντολή του προέδρου της κοινότητας Στέργιου Καλέση, γινόταν κάλεσμα σε όλους τους κατοίκους του χωριού να έρθουν στη μονάδα, εφόσον το επιθυμούσαν, για να γιορτάσουν μαζί μας. Ήταν μια ιδιαίτερη μέρα για το στρατόπεδο. Θυμάμαι ότι μία χρονιά βρέθηκε στο χωριό ένα τουριστικό λεωφορείο. Τους καλέσαμε στο γλέντι και γλέντησαν μαζί μας. Ικανοποιήθηκαν τόσο πολύ, ώστε λίγες μέρες αργότερα έλαβα και ευχαριστήρια επιστολή από τους Βολιώτες επισκέπτες».
Ι. Παναγιωτίδης: «Παράδοση το πασχαλινό γλέντι με συμμετοχή των πολιτών»
Αναμνήσεις από τις γιορτές στις στρατιωτικές μονάδες μάς μεταφέρει ο ταξίαρχος ε.α. Ιωσήφ Παναγιωτίδης: «Το σούβλισμα του αρνιού την Κυριακή του Πάσχα είναι μια παράδοση που τη θυμάμαι από τα παιδικά μου χρόνια. Έχω έντονες αναμνήσεις από τη γειτονιά, όπου οι οικογένειες έστηναν τις σούβλες τους και έτρωγαν μαζί σε κοινό τραπέζι. Υπήρχαν μάλιστα και τα αστεία για το ποιος έχει το καλύτερο αρνί. Ως μαθητής, κάθε Κυριακή του Πάσχα πηγαίναμε στο στρατόπεδο, το οποίο ήταν στολισμένο πασχαλινά και ανοιχτό για όλους τους πολίτες, που διασκέδαζαν και έτρωγαν όλοι μαζί δωρεάν».
«Χαρακτηριστικά θυμάμαι το 2000», τονίζει ο Ιωσήφ Παναγιωτίδης, «όταν υπηρετούσα στη Μεγαλόνησο είχαν συγκεντρωθεί στο στρατόπεδο περισσότεροι από 2.500 άνθρωποι. Σήμερα, δυστυχώς, αυτά έχουν περιοριστεί και έχουν αλλάξει. Σήμερα οι άνθρωποι, όσοι βέβαια μπορούν, ψήνουν στις αυλές τους με παρέα, διατηρώντας το έθιμο».
Το έθιμο αυτό άρχισε να φθίνει με τον χρόνο, καθώς μειωνόταν ο αριθμός των στρατεύσιμων, και κοντά στο 2010, μέσα στα γενικότερα μέτρα λιτότητας που έφεραν τα μνημόνια, σχεδόν καταργήθηκε. Οι όποιες εκδηλώσεις που εξακολουθούν να γίνονται στα στρατόπεδα είναι πλέον πολύ περιορισμένες και αφορούν μόνο τους οπλίτες και τους αξιωματικούς.
