Ο Προμαχώνας συνεχίζει να λειτουργεί με υποδομές που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στον αυξημένο όγκο οχημάτων και ταξιδιωτών
Η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα ο Μεθοριακός Σταθμός του Προμαχώνα δύσκολα συμβαδίζει με τον ρόλο που έχει ως μία από τις σημαντικότερες πύλες εισόδου της χώρας. Σε μια περίοδο όπου αρκετοί συνοριακοί σταθμοί εκσυγχρονίζονται με νέες υποδομές, σύγχρονες εγκαταστάσεις και καλύτερες υπηρεσίες για τους ταξιδιώτες, ο Προμαχώνας μοιάζει να έχει μείνει στάσιμος στον χρόνο.
Οι τελευταίες ουσιαστικές παρεμβάσεις συντήρησης και αναβάθμισης έγιναν την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004, χωρίς από τότε να έχει προχωρήσει μια συνολική ανανέωση των εγκαταστάσεων που να ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες.
Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, η λειτουργία του σταθμού έχει αλλάξει αισθητά, ιδιαίτερα μετά την ένταξη της Βουλγαρίας στο καθεστώς Σένγκεν. Η εξέλιξη αυτή απλοποίησε τη διαδικασία των ελέγχων, όμως παράλληλα αύξησε σημαντικά τη διασυνοριακή κινητικότητα. Η διέλευση πολιτών από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία προς την Ελλάδα έχει ενταθεί, καθιστώντας τον Προμαχώνα μία από τις πλέον πολυσύχναστες πύλες εισόδου της χώρας.
Αύξηση κίνησης λόγω Σέγκεν
Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, το 2024 πέρασαν από τον Προμαχώνα, σε είσοδο και έξοδο, περίπου 8.600.000 άνθρωποι με περισσότερα από 2.400.000 οχήματα. Πρόκειται για εντυπωσιακούς αριθμούς, οι οποίοι αυξάνονται ακόμη περισσότερο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν χιλιάδες επισκέπτες κατευθύνονται προς τη Βόρεια Ελλάδα και κυρίως προς τη Χαλκιδική και τα παράλια της Μακεδονίας. Τα στοιχεία των τελευταίων ετών δείχνουν επίσης ότι ο Προμαχώνας έχει ξεπεράσει σε συνολική διακίνηση τον συνοριακό σταθμό των Ευζώνων. Πλέον αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη πύλη εισόδου στη χώρα, μετά το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», αλλά και την πρώτη σε επίπεδο χερσαίων συνόρων.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τη διαρκώς αυξανόμενη σημασία του οδικού τουρισμού για την Ελλάδα, ιδιαίτερα στη μετά την πανδημία περίοδο, καθώς ολοένα και περισσότεροι επισκέπτες από τις βαλκανικές χώρες επιλέγουν να ταξιδεύουν προς τη χώρα μας οδικώς.
Τριτοκοσμική εικόνα
Ωστόσο η εικόνα που αντικρίζει ο ξένος επισκέπτης μόλις περνά τα σύνορα και εισέρχεται σε ελληνικό έδαφος απέχει αρκετά από αυτό που θα περίμενε κανείς. Προβληματικό οδικό δίκτυο μέσα στον σταθμό, παλαιός και ανεπαρκής φωτισμός, ελλιπής σήμανση και εγκαταστάσεις που δείχνουν να έχουν αφεθεί στη φθορά του χρόνου συνθέτουν μια εικόνα που δύσκολα θα χαρακτήριζε κανείς αντάξια μιας ευρωπαϊκής πύλης εισόδου.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι και η κατάσταση στις βασικές υποδομές εξυπηρέτησης των ταξιδιωτών. Οι χώροι υγιεινής βρίσκονται σε κακή κατάσταση, ενώ συνολικά ο σταθμός δίνει την αίσθηση μιας παρωχημένης εγκατάστασης που λειτουργεί χωρίς ουσιαστική αναβάθμιση εδώ και χρόνια. Παράλληλα, ελλείψεις καταγράφονται και σε ζητήματα πυρασφάλειας, σε έναν χώρο όπου καθημερινά σταθμεύουν δεκάδες νταλίκες διεθνών μεταφορών. Έτσι, μια από τις σημαντικότερες πύλες εισόδου της Ελλάδας υποδέχεται καθημερινά χιλιάδες επισκέπτες με μια εικόνα που δύσκολα ανταποκρίνεται στις προσδοκίες μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής χώρας.
Απαιτείται κεντρική παρέμβαση
Για τις εργασίες στο οδικό δίκτυο από τη γέφυρα των συνόρων στη Μπίστριτσα έως τη σύνδεση με τον αυτοκινητόδρομο προς Θεσσαλονίκη, που διαχειρίζεται πλέον η Νέα Εγνατία Οδός – Παραχώρηση Α.Ε. αρμόδια είναι η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης. Η αρχή έχει δώσει τη δυνατότητα στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών να προχωρά κατά διαστήματα σε παρεμβάσεις αποκατάστασης στο οδόστρωμα, ώστε να αντιμετωπίζονται τα πιο σοβαρά προβλήματα που εμφανίζονται στο συγκεκριμένο τμήμα του δρόμου.
Ωστόσο οι παρεμβάσεις αυτές έχουν κυρίως χαρακτήρα συντήρησης, καθώς το οδόστρωμα καταπονείται έντονα από τη συνεχή διέλευση μεγάλου αριθμού βαρέων οχημάτων και φορτηγών που περνούν καθημερινά από το σημείο. Για τον λόγο αυτό απαιτούνται συχνές εργασίες αποκατάστασης, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχει προχωρήσει μια πιο συνολική και μόνιμη λύση για τη βελτίωση όχι μόνο του οδικού τμήματος άλλα και των βασικών κτιριακών υποδομών.
Σύμφωνα με τον Αντιπεριφερειάρχη Σερρών Παναγιώτη Σπυρόπουλο, μια τέτοια παρέμβαση θα απαιτούσε κεντρικό ευρύτερο σχεδιασμό, καθώς θα έπρεπε να συνδυαστεί και με έργα επέκτασης της συνοριακής γέφυρας στον ποταμό Μπίστριτσα, την οποία μοιράζονται Ελλάδα και Βουλγαρία. Μόνο μέσα από μια τέτοια διακρατική παρέμβαση θα μπορούσε να αυξηθεί ο αριθμός των λωρίδων κυκλοφορίας και να εξυπηρετηθεί με μεγαλύτερη ασφάλεια και ταχύτητα ο συνεχώς αυξανόμενος αριθμός οχημάτων που διέρχονται από τον Προμαχώνα.
Έργα αναβάθμισης σε Ευζώνους, Κήπους και Καστανιές
Την ίδια στιγμή, τα τελευταία χρόνια προωθούνται έργα αναβάθμισης σε αρκετούς χερσαίους μεθοριακούς σταθμούς της Ελλάδας. Παρεμβάσεις πραγματοποιούνται στον σταθμό των Ευζώνων στο Κιλκίς, όπου υλοποιείται εκτεταμένο έργο ανακαίνισης εγκαταστάσεων και κυκλοφοριακών υποδομών, καθώς και στους σταθμούς των Κήπων και των Καστανιών στον Έβρο. Τα έργα περιλαμβάνουν νέα κτίρια, ενεργειακή αναβάθμιση, βελτίωση του οδικού δικτύου, σύγχρονα συστήματα ελέγχου και καλύτερες υποδομές εξυπηρέτησης ταξιδιωτών και μεταφορών, με συνολικό προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 35 εκατομμύρια ευρώ.
Τον περασμένο Φεβρουάριο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε τον Μεθοριακό Σταθμό των Κήπων, όπου βρίσκονται σε εξέλιξη έργα εκσυγχρονισμού και επέκτασης των εγκαταστάσεων.
