Ο Γιώργος Τσίγκος λίγο πριν την εμφάνιση του στις Σέρρες μαζί με το συγκρότημα Μαύροι Κύκλοι μιλάει στο jack for lions
Ο Γιώργος Τσίγκος είναι παιδί της μεταπολίτευσης, γεννημένος μέσα στην οργή, τις πορείες και τον ηλεκτρισμό των υπόγειων ροκ μπαρ της δεκαετίας του ’70. Με ρίζες στη λογοτεχνία και καρδιά στραμμένη στο δρόμο, εξέδωσε τις πρώτες ποιητικές του συλλογές πριν μετατρέψει τον λόγο του σε κραυγή με ηλεκτρικές κιθάρες. Το 1990 ίδρυσε τους Μαύρους Κύκλους, παντρεύοντας ποίηση και punk ενέργεια με κοινωνικό στίχο. Με πάνω από 40 χρόνια διαδρομής, παραμένει ανυπότακτος, πιστός στον σκληρό ήχο και στην αλήθεια της σκηνής.
Στις 28 Φεβρουαρίου, στην Αίγλη στις Σέρρες, ο Γιώργος Τσίγκος και οι Μαύροι Κύκλοι παρουσιάζουν το album re-release concert «Τετραγωνισμένα Φύλλα – Από το 1990 στο Σήμερα!», γιορτάζοντας την remastered επανακυκλοφορία του ιστορικού τους EP σε βινύλιο και digipack CD, 35 χρόνια μετά. Μια από τις αυθεντικές μπάντες των ’90s παραμένει ενεργή και ασυμβίβαστη, μεταφέροντας στη σκηνή την ποίηση του «αληθινού περιθωρίου» μέσα από rock, hard rock, ψυχεδελικά και metal ξεσπάσματα, σε μια συναυλία-γιορτή αλήθειας και ηλεκτρικής έντασης.
Αν γυρίσουμε πίσω στα τέλη της δεκαετίας του ’70, πού συναντάμε τον Γιώργο Τσίγκο και ποιες ήταν οι πρώτες εμπειρίες που σε διαμόρφωσαν ως δημιουργό;
Μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973 και την πτώση της χούντας των συνταγματαρχών υπήρχε η ανάγκη για την μεγάλη δημοκρατική αλλαγή. Στην εφηβεία συμμετείχα ενεργά στην μεταπολιτευτική αγωνιστική δραστηριότητα της ευρύτερης περιοχής με συμμετοχή στο άνοιγμα Αυτόνομων στεκιών νεολαίας, σε αφισοκολλήσεις για κοινωνικοπολιτικά εργατικά δικαιώματα, σε αφιερώματα στους μεγάλους Έλληνες ποιητές, θεατρικές παραστάσεις πολιτιστικών συλλόγων.
Το ελληνικό ροκ αλλά και γενικότερα η σκληρή μουσική με τον ηλεκτρικό ήχο ήταν υπό διωγμό. Δίσκους LP έφερνε ο ναυτικός αδερφός μου από τα ταξίδια του. Όπως του Jimi Hentrix ή των Doors. Δεν κυκλοφορούσαν στην Ελλάδα και όποιος φίλος ταξίδευε στο εξωτερικό του ζητούσαμε να μας φέρει δίσκους τους οποίους μαθαίναμε από περιοδικά ή από στόμα σε στόμα ή στα λιγοστά υπόγεια club με τα σπάνια δισκογραφικά αποκτήματα των djs της εποχής. Δίσκοι όπως των Hawkwind, Amon Düül, Eloy, Edgar Broughton Band, MC5… Πηγαίναμε σε γιορτές φίλων με τους δίσκους μας, από Bob Dylan, Joan baez, Beatles, Deep Purple, Rolling Stones, Pink Floyd, Led Zeppelin Genesis, Rory Galagher, Black Sabbath, Sex Pistols… Ακούγαμε σε παρέες μπάντες όπως οι Εξαδάχτυλος, Socrates, Σπυριδούλα, Απροσάρμοστοι, Παύλος Σιδηρόπουλος, Aphrodite’s Child, Γενιά του χάους, Νικόλας Άσιμος, Πάνος Τζαβέλλας κλπ.
Στον κινηματογράφο είδα μουσικές ταινίες όπως woodstock , Quadrophenia αλλά και την Παραγγελιά του Παύλου Τάσιου με την Κατερίνα Γώγου να απαγγέλει ποιήματά της κλπ.
Παράλληλα αγάπησα την ανάγνωση λογοτεχνίας και τη συγγραφή. Έγραψα τα πρώτα μου πεζοτράγουδα και διηγήματα 11, 12 χρονών. Με σημάδεψαν συγγραφείς όπως ο Μενέλαος Λουντέμης, ο Νίκος Καζαντζάκης, ο Γιάννης Ρίτσος, Τάσος Λειβαδίτης, Κώστας Καρυωτάκης, Κώστας Βάρναλης, Κωστής Παλαμάς, Γκαίτε, Ράινα Μαρία Ρίλκε, Ουίλιαμ Σαίξπηρ. Εμίλ Ζολά, Ντοστογιέφσκι, Αρθούρος Ρεμπό, Μποντλέρ, Άλλεν Γκίνσμπεργκ, Τσαρλς Μπουκόφσκι, Jack Kerouac…
Επίσης με επηρέασε η δουλειά, το μεροκάματο που κυνηγώ από παιδί για την επιβίωση. Έχω εργαστεί σε πολλά επαγγέλματα κι έχω ζήσει το πόνο, το ιδρώτα, την αγωνία της εργατικής τάξης. Είμαι περήφανος που είμαι ένα από τα παιδιά της. Ακόμα χαράχτηκαν στην μνήμη μου βαθειά οι θάνατοι από ναρκωτικά φίλων, όσων έλιωσαν σε ψυχιατρικά ιδρύματα ή δολοφονήθηκαν, κακοποιήθηκαν από την κρατική – αστυνομική βία.
Στην Ελλάδα αναστέναζε η undeground rock μουσική στα υπόγεια ροκ μπαρ, στις λιγοστές ζωντανές εμφανίσεις ροκ εγχώριων συγκροτημάτων, metal και punk σκηνής. Επίσης οι καταλήψεις κτιρίων, πορείες, οι εργατικοί αγώνες στα γιαπιά, τα εργατικά ατυχήματα, στα εργοστάσια, στις σχολές, η βιομηχανία της παραπαιδείας, οι απάνθρωπες συνθήκες στις φυλακές ανηλίκων, στις γυναικείες.
Έτσι διαμορφώθηκε μέσα μου η ιδέα για τη δημιουργία μιας Rock – Punk μπάντας με κοινωνικοπολιτικό στίχο. Αυτή ήταν η εφηβεία και οι συναυλίες μεταπολιτευτικά. Θυμάμαι την ελπίδα του κόσμου, την ανάγκη για αλλαγή, να φύγουμε από το καθεστώς των συνταγματαρχών, των απάνθρωπων βασανιστών, μια ελπίδα να αλλάξει κάτι. Ενοχλούσε τα αυτιά και τη βολή των καθώς πρέπει συντηρητικών η οργισμένη απαίτηση μας για ζωή. Αυτός ο σκληρός ήχος έγινε η φωνή, δύναμη και Αντίδραση για πολλές γενιές.
Σήμερα βέβαια μετά από δεκαετίες στο βασικό σύνθημα “ψωμί, παιδεία, ελευθερία” υπάρχει ακόμα, ζητά απάντηση και μας τρώει τα σωθικά. Η μουσική μας, η σκληρή είναι εδώ όμως με ψηλά τις γροθιές να μας θυμίζει πάντα το “Αν όχι τώρα, Πότε θα έχουμε δικαιοσύνη;”
Από τις πρώτες ποιητικές σου συλλογές μέχρι τα «Τετραγωνισμένα Φύλλα» και τη δημιουργία των Μαύρων Κύκλων το 1990, πώς μεταφράστηκε η λογοτεχνία σε ηλεκτρικό ήχο;
Το πρώτο μου βιβλίο (Ο ΙΣΚΙΟΣ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ) το εκδώσει το 1979 και το δεύτερο (ΦΩΝΑΖΑΝ ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ) το 1980. Τα μοίραζα σε φίλους. Το 1984 μετά τη στρατιωτική μου θητεία κατέγραψα διάφορες σκέψεις και βιώματα στο ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΙΣΩ.
Το βιβλίο αρχίζει με το ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΣΜΕΝΑ ΦΥΛΛΑ. Φίλοι στη γειτονιά προβάριζαν στο αυτοσχέδιο στούντιο τους και τους παρακάλεσα να με μελοποιήσουμε το ποίημα. Το κατέγραψα σε κασέτα. Το άκουσαν οι φίλοι αρχικά κι ύστερα από μόνο του απόχτησε μια διάσταση, μια δυναμική αυτόνομη που ξεπερνούσε τα στενά όρια της παρέας. Ήταν αυτά τα λόγια. Αυτό που έκρυβαν. Αυτό που ούρλιαζαν για το άδικο.
Εκεί σκέφτηκα ότι πρέπει να δημιουργηθεί η μπάντα. Έπρεπε να έχει τον σκληρό ηλεκτρικό ήχο που τρυπάει σιωπές, μυαλά και βρώμικες συνειδήσεις. Το ήχο που δεν γούσταρε το κατεστημένο, η εξουσία. Να είναι αλήτικος ο ήχος, του δρόμου και συνάμα να έχει την ποιητική επαναστατική ελευθεριακή έκφραση όσων λογοτεχνών δασκάλων φώλιαζαν μέσα μου. Ήμασταν καλοί μαθητές; Θα το γράψει σαν απάντηση η ιστορία η οποία γράφεται στις μεγάλες καρδιές των αγνών και απλών καθαρών ανθρώπων.
Τα τραγούδια σου συχνά μιλούν από τη σκοπιά του «αληθινού περιθωρίου». Πιστεύεις ότι αυτό το περιθώριο άλλαξε μορφή μέσα στα χρόνια ή παραμένει ίδιο, απλώς με άλλο πρόσωπο;
Κοιμηθήκαν γενιές στην δεκαετία του ’70 με το ¨Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΞΑΝΑΣΤΑΥΡΩΝΕΤΑΙ¨ και ξυπνήσαν τη δεκαετία ’80 με το 1984 του ΤΖΩΡΤΖ ΟΡΓΟΥΕΛ. Οι περιθωριακοί, ρακένδυτοι, φτωχοί οι οποίοι δεν είχαν στον ήλιο μοίρα του Νίκου Καζαντζάκη βρέθηκαν στον εφιάλτη του δικτάτορα πλανητάρχη Μεγάλου Αδελφού. Τους είπαν περιθωριακούς. Μεγαλώσαμε με τραγούδια Ρεμπέτικα, λαϊκά από τους παππούδες – γιαγιάδες μας (Μάρκος Βαμβακάρης, Βασίλης Τσιτσάνης, Σωτηρία Μπέλλου, Γιάννης Παπαϊωάννου, Στράτος Παγιουμτζής, Γιώργος Μπάτης, Ρόζα Εσκενάζυ, Ρίτα Αμπατζή, Μαρίκα Νίνου κλπ). Του είπαν περιθωριακούς.
Από τα ξένα μάθαμε για τα blues, για τους μαύρους, νέγρους καταπιεσμένους από τα σκλαβοπάζαρα στις φυτείες, στα γκέτο, τις δολοφονίες και καταλάβαμε πως ο πόνος και το άδικο των φτωχών ανθρώπων είναι μονόδρομος για τον κοινό αγώνα, την Ελευθερία. Η μεγάλη παγκόσμια φωνή της μουσικής, η κοινή μας γλώσσα μας ενώνει κάτω απ’ το λάβαρο μιας ισότιμης κι Αλληλέγγυας κοινωνίας. Τους είπαν περιθωριακούς. Τις δεκαετίες του 70 και του 80 επιχείρησαν κάποιοι να μας βάλουν στο περιθώριο, τη γενιά μας, τους ποιητές μας, τους μουσικούς μας, την κραυγή μας. Ποιοι το έκαναν; Τα φερέφωνα τις άρχουσας τάξης, οι συμμορίες δισκογραφικών εταιριών και μέσων μαζικής εξημέρωσης. Κυριαρχούσε το πολιτικό τραγούδι του έντεχνου λαϊκού και κομματικού σωλήνα για καταναλωτές που είχαν την ελπίδα να αλλάξει ο κόσμος των αφεντάδων από τους εκλογικούς καναπέδες.
Ακόμα και σήμερα πατρονάρουν τις μάζες τα δελτία ειδήσεων των καναλιών. Το «περιθώριο» είναι μια εφεύρεση της αστική τάξης των eurovision σκυλάδικων λογικών να περιορίσει τη δυναμική της εναλλακτικής ανεξάρτητης δημιουργίας. Των ελεύθερων καλλιτεχνών να εκφράζονται πέρα από τα όρια της στυγνής εμπορευματοποίησης της τέχνης. Παλεύουμε μέσα από την ελεύθερη έκφραση να μην είναι κανένας Άνθρωπος και οι ιδέες του στο περιθώριο. Δεν θα μας βάλει κανείς στο περιθώριο. Διεκδικούμε τη ζωή και την απαιτούμε τώρα. Αυτό είναι η αληθινή τέχνη. Όταν λέμε ¨αληθινό περιθώριο¨ είναι σαν να δεχόμαστε την επίχρυση φυλακή μας και τις αλυσίδες στα όνειρά μας. Τα υπόλοιπα είναι προϊόντα προς κατανάλωση με ημερομηνία λήξης.
Κοιτάζοντας τη δισκογραφική διαδρομή των Μαύρων Κύκλων από το 1991 μέχρι τα πρόσφατα digital singles, τι έχει μείνει αναλλοίωτο και τι έχει μετασχηματιστεί μέσα σου;
Μπορεί να ξεκινήσαμε να ηχογραφούμε με τεχνολογία αναλογική, μαγνητικές ταινίες και στο σήμερα να γράφουμε τραγούδια σε ψηφιακή μορφή στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές αλλά η ερώτηση πάντα είναι η ίδια και η απάντηση είναι ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ. να γίνουμε καλύτεροι Άνθρωποι. Να αγαπήσουμε και να Αγαπηθούμε! Η ανάγκη έκφρασης και επικοινωνίας. Το να καταγράφεις μέσα από τις εμπειρίες σου την σημερινή σκληρή πραγματικότητα. Το να μοιράζεσαι τα συναισθήματα σου, τους φόβους αλλά και τον ερωτά σου για ζωή είναι αγώνας ενάντια στο σκοτάδι. Αυτό μένει αναλλοίωτο και ξεκάθαρο μέσα μου. Μετά από 40+ χρόνιας δημιουργίας, επαφής με τον κόσμο μετασχηματισμός πάνω και κάτω από τη σκηνή είναι κάτι που δεν με ενδιαφέρει. Πιστεύω πως οι φίλοι πρέπει να έχουν λόγο και αμοιβαία εκτίμηση.
Πώς βιώνεις σήμερα τη συναυλιακή εμπειρία; Είναι κάθαρση, σύγκρουση, επικοινωνία ή όλα μαζί;
Ευχαριστώ για την ερώτηση. Ειδικά τα τελευταία χρόνια η αγάπη των φίλων της μπάντας είναι ανεκτίμητη. Ιδιαίτερα άρχισε να εκφράζεται με την κυκλοφορία του ΑΝ το 2017. Έρχονται στις συναυλίες και μου εμπιστεύονται τα προσωπικά προβλήματά τους. Ταυτίζονται με όσα έχω εκμυστηρευτεί για τα πολύ δύσκολα χρόνια τα οποία πέρασα. Θέλει γενναιότητα να το κάνεις.
Σε μια τόσο ναρκισσιστική, εγωπαθή εποχή το να μοιράζεσαι ταπεινά τα συναισθήματά σου και την μπουκιά σου θέλει θάρρος και μεγαλοψυχία. Ακόμα μεγαλύτερο από όλα όταν έχεις μάθεις αληθινά να αφουγκράζεσαι. Αυτό είναι κάθαρση. Η σύγκρουση δεν είναι με το κοινό. Είναι με τον εαυτό σου. Έρχεται με ότι δεσμά, ορατά και αόρατα δένουν το μυαλό και την καρδιά. Όταν σηκωθείς από τα τέσσερα πόδια που σε έχουν ρίξει τα βάσανα, οι δυνάστες σου, οι εκμεταλλευτές των ονείρων σου έχεις μάθει να επικοινωνείς και να καταγγέλλεις το ψυχολογικό – σωματικό βιασμό σου. Όταν νικήσεις τον φόβο σου έρχεται το φως και η κάθαρση. Ο κόσμος σε κοιτά στα μάτια. Θέλει αφοσοίωση και ειλικρίνεια! Είναι αλληλένδετα.
Τι θα ακούσουμε στη συναυλία στις Σέρρες; Υπάρχει κάποιο τραγούδι που νιώθεις ότι συνοψίζει αυτή τη φάση της πορείας σου;
Θα ακούσετε τραγούδια από όλη τη δισκογραφία της μπάντας συν μερικά τραγούδια αδισκογράφητα τα οποία κυκλοφορούν στο διαδίκτυο στις σελίδες της μπάντας. Για μένα το ΣΤΙΓΜΕΣ από το δίσκο ΑΝ είναι κορυφαία δημιουργία του συγκροτήματος. Εύχομαι κάποια στιγμή να κατανοηθεί από τον κόσμο και όσοι το αγαπήσουν να καταλάβουν γιατί νιώθω πως για μένα ήταν Λύτρωση! Καλή αντάμωση να έχουμε!
