Λιγότεροι βουλευτές και πιο σκληρός ανταγωνισμός στο νέο εκλογικό σύστημα που αλλάζει τα δεδομένα της τοπικής εκπροσώπησης
Προς κατάργηση οδεύει η εκλογική περιφέρεια Σερρών, όπως και των υπολοίπων της χώρας, εάν προχωρήσουν οι σαρωτικές αλλαγές που σχεδιάζει η κυβέρνηση με ευρύτατες τομές στο εκλογικό σύστημα. Σύμφωνα με το protothema.gr, το νέο μοντέλο που επεξεργάζεται το υπουργείο Εσωτερικών βασίζεται σε παραλλαγή του «γερμανικού συστήματος» και προβλέπει ριζική αναδιάρθρωση του εκλογικού χάρτη, με στόχο έναν πιο λειτουργικό και σύγχρονο τρόπο εκπροσώπησης, όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές.
Επτά Εκλογικές Περιφέρειες σε όλη τη χώρα
Στην πράξη, οι περίπου 60 σημερινές εκλογικές περιφέρειες αντικαθίστανται από επτά μεγάλες γεωγραφικές ενότητες, που θα ακολουθούν τα όρια των αποκεντρωμένων διοικήσεων. Οι Σέρρες εντάσσονται στη διευρυμένη περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας – Θράκης, γεγονός που μεταβάλλει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η τοπική πολιτική εκπροσώπηση. Η εκλογή βουλευτών δεν θα εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από το επίπεδο του νομού, αλλά από τη συνολική επίδοση κομμάτων και υποψηφίων σε μια ευρύτερη γεωγραφική ενότητα. Οι άλλες περιφέρειες θα είναι : Αττικής, Δυτ. Μακεδονίας – Ηπείρου, Θεσσαλίας – Στ. Ελλάδας, Αιγαίου, Πελοποννήσου – Δ. Ελλάδας – Ιονίων Νήσων, Κρήτης.
200 με 250 βουλευτές
Παράλληλα, εξετάζεται η μείωση του συνολικού αριθμού των βουλευτών από 300 σε 200 ή 250, διατηρώντας παράλληλα μηχανισμό ενίσχυσης του πρώτου κόμματος μέσω μπόνους εδρών, ώστε να διασφαλίζεται η κυβερνησιμότητα. Το προτεινόμενο σύστημα επιδιώκει υψηλό βαθμό αναλογικότητας, που εκτιμάται ότι θα κυμαίνεται μεταξύ 85% και 90%.
Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα περιοχές όπως οι Σέρρες, οι οποίες ήδη έχουν δει τη δύναμή τους να μειώνεται. Από 6 βουλευτές στο παρελθόν, σήμερα εκλέγουν 5, μετά τη μείωση του πληθυσμού κατά 14,3% στην απογραφή του 2021. Με τη νέα δομή, το «ειδικό βάρος» του νομού αναμένεται να περιοριστεί περαιτέρω, ενώ η διεκδίκηση μιας έδρας θα γίνεται πιο δύσκολη μέσα σε ένα ευρύτερο και πιο ανταγωνιστικό εκλογικό περιβάλλον.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόβλεψη για «πλεονασματικές έδρες», που ενεργοποιείται όταν ένα κόμμα εκλέγει περισσότερους βουλευτές σε μονοεδρικές από όσους του αναλογούν με βάση το πανελλαδικό ποσοστό του. Σε αυτή την περίπτωση αυξάνεται προσωρινά ο αριθμός των εδρών, ώστε να διατηρείται η ισορροπία του συστήματος.
Τα δύο σενάρια εκλογής βουλευτών
Το νέο σύστημα προβλέπει μικτό τρόπο εκλογής, με συνδυασμό μονοεδρικών περιφερειών και κομματικής λίστας. Το βασικό σενάριο προβλέπει ισομερή κατανομή 50%-50%, επιχειρώντας να ισορροπήσει μεταξύ άμεσης εκπροσώπησης και αναλογικότητας. Στην περίπτωση αυτή, η περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας – Θράκης θα διαθέτει 46 έδρες σε Βουλή 200 μελών (23 μονοεδρικές και 23 από λίστα) και 57 έδρες σε Βουλή 250 μελών (29 μονοεδρικές και 28 από λίστα). Ωστόσο, η ένταξη των Σερρών σε μια τόσο μεγάλη περιφέρεια σημαίνει ότι η εκλογική μάχη θα γίνεται σε ευρύτερο επίπεδο, αυξάνοντας σημαντικά τον ανταγωνισμό.
Στο εναλλακτικό σενάριο, το σύστημα αποκτά πιο πλειοψηφικό χαρακτήρα, καθώς το 3/5 των βουλευτών εκλέγονται σε μονοεδρικές και το υπόλοιπο 2/5 μέσω λίστας. Σε αυτή την εκδοχή, στην ίδια περιφέρεια προβλέπονται 46 έδρες (28 μονοεδρικές και 18 λίστας) σε Βουλή 200 εδρών και 57 έδρες (34 μονοεδρικές και 23 λίστας) σε Βουλή 250 εδρών. Η ενίσχυση των μονοεδρικών καθιστά την εκλογή πιο προσωποκεντρική και απαιτητική, περιορίζοντας τις δυνατότητες εκπροσώπησης μέσω λίστας.
Σύμφωνα με το protothema.gr, η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι δεν επιδιώκει αιφνιδιασμούς. Το νέο εκλογικό σύστημα θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, θα ψηφιστεί μετά τις εκλογές του 2027 και, εφόσον υπάρξει ευρεία πολιτική συναίνεση, θα εφαρμοστεί από τις εκλογές του 2031.
