Το Ροδολίβος Σερρών και ο αστικός του μύθος- Οι σύλλογοι και η παλιά του φήμη το κρατούν ακμαίο στις μέρες μας

Εδώ και χρόνια κυκλοφορεί ο αστικός μύθος ότι, όταν κάποιος αναφερόταν στο Ροδολίβος, έλεγε: «Όταν μιλάμε για Ροδολίβος, εννοούμε την πόλη». Με αυτό το ρητό, οι κάτοικοί του ήθελαν να τονίσουν τον ρόλο του ως διοικητικό κέντρο με έντονη δραστηριότητα. Πράγματι, σύμφωνα με την πρώτη μεταπολεμική απογραφή της ΕΛ.ΣΤΑΤ. το 1951, το Ροδολίβος είχε πληθυσμό 4.213 κατοίκους. Για χρόνια υπήρξε το μεγάλο κεφαλοχώρι του Παγγαίου, γνωρίζοντας περίοδο ακμής. Σήμερα, στο Ροδολίβος εκτιμάται ότι ζουν περίπου 1.000 άτομα, αν και η τελευταία απογραφή καταγράφει 1.557 κατοίκους.

 Η μεγάλη ακμή με την καπνοκαλλιέργεια

Στο χωριό κατοικούν, εκτός από τους γηγενείς, Θρακιώτες, Μικρασιάτες, Πόντιοι και Βλάχοι. Το Ροδολίβος είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την καπνοκαλλιέργεια. Η μεγάλη του ακμή τοποθετείται στη δεκαετία του 1920 έως το 1940, όταν ο καπνός προσέφερε σημαντικό εισόδημα στους κατοίκους και περίπου 2.000 εργάτες απασχολούνταν στα καπνομάγαζα της περιοχής. Μετά το 1980, η καλλιέργεια του καπνού άρχισε να φθίνει και σταδιακά εγκαταλείφθηκε.

Η εκπαιδευτική κοινότητα του Ροδολίβους

Στις μέρες μας, στο Ροδολίβος λειτουργούν παιδικός σταθμός, νηπιαγωγείο με περίπου 15 παιδιά και δημοτικό σχολείο με 50 μαθητές, οι οποίοι προέρχονται και από τα γύρω χωριά: Μικρό Σούλι, Δόμιρο και Κρηνίδα. Οι μαθητές του γυμνασίου φοιτούν στην Πρώτη, ενώ στο Ροδολίβος λειτουργεί λύκειο με περίπου 90 μαθητές από ολόκληρο τον Δήμο Αμφίπολης.

Λειτουργία αγροτικού συνεταιρισμού από τους αρχαιότερους της χώρας

Οι ντόπιοι που εξακολουθούν να ασχολούνται με τη γεωργία —αν και πλέον είναι λίγοι— καλλιεργούν σιτάρι, κριθάρι, ελαιοκράμβη, ηλιόσπορο και βιολογικό τριφύλλι. Στο Ροδολίβος λειτουργεί ένας από τους παλαιότερους αγροτικούς συνεταιρισμούς της χώρας, με έτος ίδρυσης το 1919. Ο συνεταιρισμός διαθέτει δικό του σούπερ μάρκετ, εμπορεύεται αγροτικά εφόδια και δραστηριοποιείται στην αγορά σιτηρών και ηλίανθου.

Ο πρόεδρός του, Ιωακείμ Γκόγκογλου, δήλωσε με υπερηφάνεια στο LionNews.gr ότι ο συνεταιρισμός αποδείχθηκε ανθεκτικός στον χρόνο και παρέμεινε αμόλυντος από τις παθογένειες του κομματισμού και της κακοδιαχείρισης, που στιγμάτισαν πολλούς άλλους συνεταιρισμούς στη χώρα. Όπως υπογράμμισε, η διοίκηση παραμένει προσηλωμένη στους στόχους της και λειτουργεί με διαφάνεια και υπευθυνότητα.

Ωστόσο, ο ίδιος εμφανίστηκε απογοητευμένος για το μέλλον του αγροτικού κόσμου. Όπως σημείωσε, ο κλάδος συρρικνώνεται και τα τελευταία χρόνια πλήττεται από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και την αστάθεια των τιμών στις αγορές.

Η πολιτιστική δράση του Ροδολίβους

Οι Σύλλογοι του Ροδολίβους: Πυρήνες ζωής και πολιτισμού

Στο Ροδολίβος δραστηριοποιούνται τέσσερις σύλλογοι, εκτός από τον ποδοσφαιρικό, οι οποίοι συμβάλλουν ενεργά στη διατήρηση της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής του χωριού.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος, με εγκεκριμένο καταστατικό από το 1982, διαθέτει τμήματα παραδοσιακού χορού —ένα για ενήλικες και ένα παιδικό— ενώ στο παρελθόν είχε και θεατρική ομάδα. Ο πρόεδρός του, Χρήστος Βογιατζής, μιλώντας στο LionNews.gr, ανέδειξε δύο κορυφαίες ετήσιες δράσεις: τη βραδιά «Άστρα», σε συνεργασία με την Αστροπύλη Σερρών ή Θεσσαλονίκης, και το φεστιβάλ «Κουρήτος», που συνδυάζει παραδοσιακή διασκέδαση με άφθονο κρασί και κέφι. Ο σύλλογος, παράλληλα, συμμετέχει στη διοργάνωση των «Ορφικών Αντίλαλων» κάθε καλοκαίρι, μαζί με τον Σύλλογο Γυναικών και τον μουσικοδραματικό σύλλογο «Απόλλων». Επίσης, επιδίδεται σε εξωραϊστικές και περιβαλλοντικές δράσεις, με στόχο τη διατήρηση της ζωντάνιας του χωριού.

Τα τελευταία δύο χρόνια, όλοι οι σύλλογοι, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων του Δημοτικού Σχολείου, συνδιοργανώνουν τη μεγάλη γιορτή του Αγίου Πνεύματος με τίτλο «Σαρμά, πίτας και χασλαμά», προσφέροντας παραδοσιακές γεύσεις και πολιτιστικά δρώμενα.

Ο δραστήριος Σύλλογος Γυναικών

Από το 1985 λειτουργεί στο Ροδολίβος και ο Σύλλογος Γυναικών, με ενεργό συμμετοχή σε όλες τις τοπικές εκδηλώσεις. Οργανώνει αυτόνομα γιορτές για τη Μητέρα και τη Γυναίκα, προσκυνηματικές εκδρομές, τον ετήσιο χορό του, καθώς και μαθήματα μαγειρικής.

Η πρόεδρος του συλλόγου, Άννα Γεωργιτζίκη, δήλωσε στο LionNews.gr ότι στόχος των δράσεων είναι να παραμείνει το Ροδολίβος ζωντανό και ενεργό, παρά τη σταδιακή πληθυσμιακή του μείωση. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «ο σύλλογος προσπαθεί να κρατήσει το ηθικό των κατοίκων ακμαίο και να στηρίξει την τοπική κοινωνία με κάθε δυνατό τρόπο».

Η παράδοση του Μουσικοδραματικού Συλλόγου Απόλλων

Ο Μουσικοδραματικός Σύλλογος «Απόλλων» αποτελεί έναν από τους ιστορικότερους πολιτιστικούς θεσμούς του Ροδολίβους, με έτος ίδρυσης το 1924. Σήμερα, διατηρεί φιλαρμονική και χορωδία, οι οποίες, μαζί με τα νέα μέλη του «φυτωρίου», αριθμούν συνολικά 110 άτομα.

Ο πρόεδρός του, Δημήτρης Ανδρεάδης, μιλώντας στο LionNews.gr, επεσήμανε ότι η φιλαρμονική και η χορωδία συμμετέχουν ενεργά σε πλήθος εκδηλώσεων, προσθέτοντας χρώμα και μουσικότητα στην τοπική πολιτιστική ζωή.

«Προσπαθούμε να διατηρήσουμε ζωντανό τον σύλλογο, με σεβασμό στην πολύχρονη διαδρομή του στην κοινωνία του Ροδολίβους και της ευρύτερης περιοχής. Στην προσπάθεια αυτή έχουμε και τη στήριξη του Δήμου», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο νεότερος σε ίδρυση σύλλογος του χωριού είναι ο Σύλλογος Ενεργών Πολιτών, ο οποίος λειτουργεί από τις αρχές της δεκαετίας του 2010. Παρά το μικρό χρονικό διάστημα παρουσίας του, έχει δείξει διάθεση ενεργής συμμετοχής στα κοινά και συμβολής σε δράσεις που αφορούν την ποιότητα ζωής και την ενεργοποίηση της τοπικής κοινωνίας.

Από τους παλιότερους συλλόγους ο Εθνικός

Το Ροδολίβος διαθέτει και ποδοσφαιρικό σύλλογο, τον «Εθνικό Ροδολίβους», με έτος ίδρυσης το 1956, αποτέλεσμα συγχώνευσης τριών τοπικών ομάδων. Σήμερα, ο Εθνικός αγωνίζεται στη Β’ κατηγορία της ΕΠΣ Σερρών, ενώ στις δεκαετίες του 1980 και 1990 είχε σημαντική παρουσία στην Α’ κατηγορία, διεκδικώντας μάλιστα την άνοδο στη Δ’ Εθνική μέσω αγώνων μπαράζ τις περιόδους 1984–85 και 1985–86.

Ο πρόεδρος του χωριού, Μάκης Βογιατζής, που είναι μέλος της διοίκησης του συλλόγου από το 1982, δήλωσε με περηφάνεια στο LionNews.gr: «Ήταν από τα πρώτα σωματεία στη σερραϊκή περιφέρεια που δημιούργησε ακαδημία με 100 παιδιά».

Ο ίδιος έχει αναλάβει τη φροντίδα του γηπέδου, του οποίου ο χλοοτάπητας κατασκευάστηκε με έξοδα της ομάδας και εγκαινιάστηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 1992. «Προσπαθούμε να κρατήσουμε την ομάδα ζωντανή, παρότι σήμερα το δυναμικό μας περιλαμβάνει και ποδοσφαιριστές από άλλα χωριά», συμπλήρωσε.

Σινεμά και Θέατρο στο Ροδολίβος: Μνήμες και παρόν

Το Ροδολίβος υπήρξε στο παρελθόν πολιτιστικό κέντρο και στον τομέα της ψυχαγωγίας. Οι παλιότεροι κάτοικοι θυμούνται τους τρεις κινηματογράφους και τους περιοδεύοντες θεατρικούς θιάσους, που αποτελούσαν βασική μορφή διασκέδασης.

Σήμερα, έχει απομείνει η αίθουσα «Σινέ Ρόδον», ιδιοκτησίας του Αγροτικού Συνεταιρισμού, με χωρητικότητα 280 καθισμάτων και εξώστη. Αν και η πληθυσμιακή πτώση έχει επηρεάσει την καθημερινότητα και την ψυχολογία των κατοίκων, το Ροδολίβος διατηρεί χαρακτηριστικά κεφαλοχωρίου: διαθέτει αγορά, σχετική κινητικότητα και το δικό του Κέντρο Υγείας.

Ο πρώην δήμαρχος, Χάρης Κατσάρας, δήλωσε στο LionNews.gr: «Η πληθυσμιακή πτώση του Ροδολίβους έχει επηρεάσει αρνητικά την ψυχολογία των κατοίκων του, ωστόσο είναι πάλι κεφαλοχώρι με αγορά, σχετική κινητικότητα και το δικό του Κέντρο Υγείας».

Σημαντική παρακαταθήκη για το Ροδολίβος

Σημαντικό τεκμήριο του ιστορικού και πολιτιστικού πλούτου του Ροδολίβους αποτελεί το Λεύκωμα “Από το χθες στο σήμερα”, που εκδόθηκε το 2006 από τον Καποδιστριακό Δήμο Ροδολίβους. Την επιμέλεια είχε ο εκπαιδευτικός και τότε αντιδήμαρχος Γιάννης Στρατής.

Το λεύκωμα περιλαμβάνει πλούσιο φωτογραφικό υλικό όχι μόνο από το Ροδολίβος, αλλά και από τα γειτονικά χωριά Μικρό Σούλι και Δόμιρο.

«Επισκεφθήκαμε όλες τις γειτονιές του χωριού για να συγκεντρώσουμε φωτογραφικό υλικό», δήλωσε με ικανοποίηση στο LionNews.gr ο κ. Στρατής, τονίζοντας ότι στο λεύκωμα αποτυπώνονται οι ασχολίες των κατοίκων, οι καλλιέργειες, η καθημερινή ζωή στις γειτονιές και η ιστορία των προσφύγων.

Η πληθυσμιακή διαδρομή του Ροδολίβους

Η πορεία του πληθυσμού του Ροδολίβους αποτυπώνει τις κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές που γνώρισε το χωριό μέσα στις δεκαετίες:

1951: 4.213 κάτοικοι

1961: 4.021 κάτοικοι

1971: 3.164 κάτοικοι (σημαντική πτώση)

1981: 2.954 κάτοικοι

1991: 2.981 κάτοικοι

2001: 2.552 κάτοικοι

2011: 2.072 κάτοικοι

2021 (τελευταία απογραφή): 1.557 κάτοικοι

Παρά τη φθίνουσα πορεία, το Ροδολίβος παραμένει διοικητικό και πολιτιστικό σημείο αναφοράς στην περιοχή.
Το Ροδολίβος ως Δήμος και η πρωτοπορία στα μέσα ενημέρωσης

Το Ροδολίβος έγινε επίσημα Δήμος το 1996, όταν συγχωνεύθηκε η Κοινότητα Ροδολίβους με τον Δόμιρο. Πρώτος δήμαρχος διετέλεσε ο αείμνηστος Λάμπρος Πολυχρόνης.

Το 1998 αναδείχθηκε έδρα του Καποδιστριακού Δήμου Ροδολίβους, με δήμαρχο τον Κώστα Τσιρογιάννη, ο οποίος εκλέχθηκε για δύο θητείες (1999–2002, 2003–2006). Τον διαδέχθηκε ο Χαρίτων Κατσάρας, που υπηρέτησε ως δήμαρχος από το 2007 έως το 2010.

Αξιοσημείωτο είναι πως ο Δήμος Ροδολίβους υπήρξε από τους πρώτους ΟΤΑ στην Ελλάδα που ίδρυσαν Ραδιοφωνικό Σταθμό το 1993. Ακολούθησε το 1995 η δημιουργία του Δημοτικού Τηλεοπτικού Σταθμού “TV Ροδολίβος”, ο οποίος αργότερα μετονομάστηκε σε “Δίαυλο Ροδολίβους” και λειτούργησε έως το 2010, προσφέροντας σημαντική ενημερωτική και πολιτιστική κάλυψη στην τοπική κοινωνία.

 

Ευχαριστώ τον φωτογράφο Δημήτρη Μουρατίδη και τον εκπαιδευτικό Γιάννη Στρατή για την παραχώρηση φωτογραφικού υλικού.