Ο διακεκριμένος κοινωνιολόγος, πανεπιστημιακός και διανοούμενος άφησε ισχυρό αποτύπωμα στην ελληνική κοινωνιολογία, την ακαδημαϊκή έρευνα και τον δημόσιο βίο
Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της ελληνικής κοινωνιολογίας και της πανεπιστημιακής κοινότητας. Η αποτέφρωσή του έχει προγραμματιστεί για αύριο, Τετάρτη, στη Ριτσώνα.
Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς γεννήθηκε στην Αθήνα το 1937 και μεγάλωσε σε οικογένεια με ισχυρή παρουσία στη νομική επιστήμη και την πολιτική. Ήταν εγγονός του καθηγητή Ποινικού Δικαίου της Νομικής Αθηνών Κωνσταντίνου Τσουκαλά και γιος του δικηγόρου και πολιτικού Άγγελου Τσουκαλά.
Από τη Νομική στην Κοινωνιολογία
Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στη συνέχεια πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη Φιλοσοφία του Δικαίου και την Κοινωνιολογία στα πανεπιστήμια της Χαϊδελβέργης, του Μονάχου, του Παρισιού και του Γέιλ.
Το 1974 αναγορεύτηκε διδάκτορας Γραμμάτων και Ανθρωπιστικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού.
Στα πρώτα χρόνια της επαγγελματικής του πορείας εργάστηκε ως δικηγόρος στην Αθήνα, από το 1961 έως το 1968, ενώ παράλληλα δραστηριοποιήθηκε ερευνητικά στο Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Αθηνών και στο γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS).
Η μακρά ακαδημαϊκή διαδρομή
Η πανεπιστημιακή σταδιοδρομία αποτέλεσε κεντρικό κεφάλαιο της ζωής του. Από το 1968 έως το 1985 διετέλεσε τακτικός καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού, ενώ από το 1985 συνέχισε ως τακτικός καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Παράλληλα, υπηρέτησε ως επιστημονικός διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) από το 1981 έως το 1989 και ως πρόεδρος του Διοικητικού του Συμβουλίου από το 1993 έως το 1996.
Διετέλεσε ακόμη πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Κοινωνιολόγων, μέλος του Ανώτατου Συμβουλίου Έρευνας και Τεχνολογίας και επισκέπτης καθηγητής σε πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού.
Η παρουσία του στον δημόσιο και πολιτιστικό βίο
Η δράση του Κωνσταντίνου Τσουκαλά ξεπέρασε τα όρια του πανεπιστημίου. Ηγήθηκε της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Διάσκεψη Κορυφής του ΟΗΕ για την Κοινωνική Ανάπτυξη, ενώ ανέλαβε σημαντικές θέσεις σε θεσμούς του πολιτισμού και της επιστήμης.
Μεταξύ άλλων, υπήρξε πρόεδρος του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμού και της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, καθώς και μέλος του ερευνητικού συμβουλίου του Ολυμπιακού Μουσείου της Λωζάνης.
Από το 2000 έως το 2014 ήταν τακτικό μέλος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής, ενώ το 2025 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.
Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς αφήνει πίσω του μια μακρά ακαδημαϊκή και πνευματική διαδρομή, με σημαντική συμβολή στην ανάπτυξη της κοινωνιολογικής σκέψης στην Ελλάδα και σταθερή παρουσία στον δημόσιο διάλογο.
