Παραγωγοί με κοινό ζωοτροφικό προσανατολισμό και ίδιες επιπτώσεις από τις ζωονόσους αντιμετωπίζονται διαφορετικά ως προς την επιλεξιμότητα της ενίσχυσης
Του Αθανάσιου Μπαντή
Τις τελευταίες ημέρες έχουν αναδειχθεί σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή της κρατικής ενίσχυσης ήσσονος σημασίας (de minimis) για τους παραγωγούς μηδικής που επλήγησαν από τις συνέπειες των ζωονόσων, μια ενίσχυση που ορθώς θεσπίστηκε για να στηρίξει παραγωγούς οι οποίοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με σημαντικά προβλήματα διάθεσης και διακίνησης της παραγωγής τους.
Μελετώντας τα στοιχεία των δηλώσεων ΟΣΔΕ, τους κωδικούς καλλιέργειας της ΕΑΕ 2025 και τα επίσημα ασφαλιστικά δεδομένα του ΕΛΓΑ, προκύπτει μια αντίφαση που χρήζει άμεσης διευκρίνισης και διόρθωσης.
Στην πράξη
Στην ΕΑΕ 2025 εμφανίζονται, μεταξύ άλλων, οι παρακάτω περιπτώσεις:
Κωδικός ποικιλίας 8122: ΜΗΔΙΚΗ ΓΙΑ ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ – ΑΦΥΔΑΤΩΣΗ
Συμπεριλαμβάνεται στο de minimis και πληρώνεται.
Κωδικός ποικιλίας 8121: ΤΡΙΦΥΛΛΙ ΓΙΑ ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ – ΑΦΥΔΑΤΩΣΗ
Δεν συμπεριλαμβάνεται στο de minimis και δεν πληρώνεται.
Την ίδια στιγμή, στον επίσημο πίνακα ασφαλιζόμενων ειδών του ΕΛΓΑ, η κατηγορία Β12 αναφέρεται ως:
«ΜΗΔΙΚΗ – ΤΡΙΦΥΛΛΙΑ ΣΑΝΟΥ»
Δηλαδή, ο ίδιος ο ΕΛΓΑ αντιμετωπίζει τη μηδική και τα τριφύλλια ως κοινή παραγωγική και ασφαλιστική κατηγορία για σκοπούς ασφάλισης, αποζημιώσεων και υπολογισμού ασφαλιζόμενης αξίας.
Πού εντοπίζεται το πρόβλημα
Η μηδική και το τριφύλλι αποτελούν καλλιέργειες με παρόμοιο παραγωγικό και ζωοτροφικό προσανατολισμό.
Στην πράξη:
• παράγονται για τον ίδιο σκοπό,
• απευθύνονται στην ίδια αγορά ζωοτροφών,
• συμμετέχουν στην ίδια κτηνοτροφική αλυσίδα,
• δηλώνονται στην ίδια κατηγορία κτηνοτροφικών φυτών,
• αντιμετωπίζονται από τον ΕΛΓΑ στην ίδια ασφαλιστική κατηγορία.
Ωστόσο, κατά την εφαρμογή της συγκεκριμένης ενίσχυσης φαίνεται να δημιουργήθηκε ένας διαχωρισμός μεταξύ παραγωγών που δραστηριοποιούνται ουσιαστικά στον ίδιο παραγωγικό τομέα.
Γιατί το ζήτημα είναι σοβαρό
Αν δύο παραγωγοί:
✔ Παράγουν ζωοτροφή για την ίδια αγορά.
✔ Επηρεάστηκαν από τους ίδιους περιορισμούς διακίνησης.
✔ Υπέστησαν τις ίδιες δυσκολίες διάθεσης της παραγωγής τους.
✔ Καταγράφονται από τον ΕΛΓΑ στην ίδια κατηγορία ζωοτροφικών φυτών.
✔ Επλήγησαν από τις ίδιες συνέπειες των ζωονόσων, οι οποίες αποτέλεσαν τον λόγο θέσπισης της ενίσχυσης.
τότε είναι δύσκολο να τεκμηριωθεί γιατί ο ένας λαμβάνει ενίσχυση και ο άλλος αποκλείεται αποκλειστικά λόγω διαφορετικού κωδικού ποικιλίας ή διαφορετικής λεκτικής περιγραφής.
Η ενίσχυση δεν θεσπίστηκε λόγω της ονομασίας μιας καλλιέργειας. Θεσπίστηκε για να αντισταθμίσει τις οικονομικές επιπτώσεις που προκάλεσαν οι ζωονόσοι και οι περιορισμοί στη διακίνηση ζωοτροφών.
Οι συνέπειες αυτές δεν διαφοροποιήθηκαν ανάλογα με το αν ο παραγωγός δήλωσε κωδικό 8121 ή 8122.
Το βασικό ερώτημα
Αν δύο παραγωγοί παράγουν ζωοτροφή, διαθέτουν το προϊόν τους στην ίδια αγορά, υπέστησαν τους ίδιους περιορισμούς διακίνησης και επηρεάστηκαν από το ίδιο γεγονός για το οποίο θεσπίστηκε η ενίσχυση, με ποια τεχνική, γεωπονική ή διοικητική τεκμηρίωση ο ένας θεωρείται δικαιούχος και ο άλλος όχι;
Τι πρέπει να εξετάσει το ΥΠΑΑΤ
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων οφείλει να επανεξετάσει:
• τη μεθοδολογία επιλογής των επιλέξιμων κωδικών,
• τη σχέση μεταξύ των κωδικών ΕΑΕ και των κατηγοριών του ΕΛΓΑ,
• τη γεωπονική και παραγωγική ταυτότητα των συγκεκριμένων καλλιεργειών,
• τις πραγματικές επιπτώσεις που υπέστησαν οι παραγωγοί,
• καθώς και τις πιθανές αστοχίες που δημιουργούν άνιση μεταχείριση μεταξύ παραγωγών.
Η πρόταση
Η ορθότερη διοικητικά και τεχνικά λύση είναι να αξιολογηθεί η πραγματική παραγωγική και οικονομική ταυτότητα της δραστηριότητας και όχι αποκλειστικά η ονομασία ή ο κωδικός ποικιλίας που χρησιμοποιήθηκε κατά τη δήλωση.
Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι αποκλεισμένοι παραγωγοί δραστηριοποιούνται στον ίδιο ζωοτροφικό τομέα, επηρεάστηκαν από τα ίδια μέτρα και υπέστησαν την ίδια ζημία για την οποία θεσπίστηκε η ενίσχυση, θα πρέπει να αποκατασταθεί η ίση μεταχείριση και να συμπεριληφθούν στους δικαιούχους.
Η αγροτική πολιτική οφείλει να βασίζεται:
• στην πραγματική παραγωγή,
• στα πραγματικά δεδομένα της αγοράς,
• στις πραγματικές οικονομικές επιπτώσεις,
• και στη γεωπονική πραγματικότητα.
Η επιλεξιμότητα μιας ενίσχυσης πρέπει να κρίνεται από το πραγματικό οικονομικό και παραγωγικό αποτέλεσμα που υπέστη ο παραγωγός και όχι από διαφοροποιήσεις κωδικών ή περιγραφών που δεν μεταβάλλουν την ουσία της δραστηριότητάς του.
