Άρθρο του ψυχολόγου και συμβούλου ψυχικής υγείας Χρήστου Πηλίτση για τον συμβολισμό της Πρωτοχρονιάς και τη σημασία των νέων στόχων
Του Χρήστου Πηλίτση
Νέα Χρονιά, Παλιά Βάρη
Βρισκόμαστε σε μια στιγμή (από τις ελάχιστες, αν όχι τη μοναδική) όπου η έννοια των στόχων και της νέας αρχής είναι ίσως οι κυρίαρχες. Βέβαια, μαζί με αυτές έρχονται και αισθήματα ενοχής, ντροπής, άγχους, κοινωνικών συγκρίσεων και η ενθύμηση μιας παλιάς ζωής που, όπως λέγεται, αφήνουμε πίσω.
Η νέα χρονιά συμβολίζει το πέρασμα από το παλιό στο νέο. Μεσολαβεί δηλαδή η έννοια του χρόνου, που ενώ μέσα μας σηματοδοτεί στιγμές ζωής, από επιστημονικής πλευράς είναι απλώς μία πλήρης περιστροφή της Γης γύρω από τον Ήλιο. Μπορεί αυτή η νέα περιστροφή να απαλύνει τα αρνητικά ή αγχώδη συναισθήματα; Να γίνω η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μου.
Να ξεκινήσω κάτι καινούριο, πετυχημένο
Να ξεχάσω μια παλιά σχέση
Να ξεκινήσω μια καινούρια
Να διαχειριστώ την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου
Το τραγούδι λέει: «πάει ο παλιός ο χρόνος, ήρθε ο νέος με τα δώρα». Δεν είναι κρυφό πως σε όλο τον κόσμο αυτή η στιγμή σηματοδοτεί μια νέα αρχή. Και από πλευράς ψυχολογικής σταθερότητας, αυτό μπορεί να ισορροπήσει το άτομο, να του προσδώσει κίνητρο να συνεχίσει, να του δώσει ελπίδα να κυνηγήσει τα “δώρα”. Να στοχεύσει και να κατακτήσει κάτι που ο παλιός χρόνος, όπως λέγεται, του έχει στερήσει. Και αυτό έχει δύο όψεις. Η θετική, αν όντως έρθουν τα δώρα. Η αρνητική, αν ο νέος χρόνος δεν φέρει δώρα ή αν φέρει ακόμη περισσότερες δυσκολίες.
Μήπως θα βοηθούσε να επαναπροσδιορίσουμε την έννοια του χρόνου; Ο πλανήτης μας βρίσκεται εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια σε περιστροφή γύρω από τον Ήλιο, μαζί με το φεγγάρι του. Όλοι οι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος κινούνται γύρω από τον Ήλιο. Και η Γη μας, μαζί με τους άλλους πλανήτες και τον Ήλιο, κινείται γύρω από τον άξονα (μαύρη τρύπα) του κέντρου του γαλαξία μας.
Και όλα μαζί κινούνται μέσα στο αχανές και σκοτεινό διάστημα. Ναι, αλλά τι σχέση έχουν όλα αυτά με την Πρωτοχρονιά; Ίσως μπορούν να ηρεμήσουν, έστω και ελάχιστα, την πίεση που νιώθουμε για τις κατακτήσεις, τα άγχη και τους στόχους που μπαίνουν βίαια αυτή την περίοδο. Διότι όλα αυτά δείχνουν κίνηση. Δείχνουν πως ο χρόνος είναι μια συνέχεια, όσους στόχους κι αν θέσουμε. Η 31η Δεκεμβρίου του 2025 δεν έχει καμία διαφορά (από μόνη της) σε σχέση με την 1η Ιανουαρίου του 2026.
Αν όμως ο νέος χρόνος δεν μπορεί να αλλάξει τη ζωή μας, τι μπορεί να φέρει την αλλαγή; Ο χρόνος από μόνος του δεν μπορεί να τη φέρει, διότι —όπως είδαμε— η κίνηση υπάρχει έτσι κι αλλιώς στο σύμπαν. Δεν είμαστε εμείς που θα τη σταματήσουμε ή θα αλλάξουμε τη φυσική της διαδικασία. Παρ’ όλα αυτά, μπορούμε να εκμεταλλευτούμε αυτή την κίνηση, φέρνοντας μικρές εσωτερικές μετατοπίσεις.
Οπότε, ναι, εδώ υπάρχει νόημα να αναφερθούμε στον παλιό γέρο χρόνο και στον νέο με τα δώρα, αν χρησιμοποιήσουμε τις παλιές παρατηρήσεις της ζωής μας αυτές που μας
πονούν, που μας κρατούν κάτω ώστε να παρατηρήσουμε καλύτερα όσα συμβαίνουν μέσα μας, χωρίς ντροπή, χωρίς χρονικά πλαίσια, χωρίς πίεση.
Αυτό δεν είναι απαραίτητο να συμβεί στον νέο χρόνο. Μπορεί να συμβεί όποτε έρθει η αποδοχή του ίδιου μας του εαυτού, με όσα κουβαλά.
Αν μπορούσα να ζητήσω κάτι την Πρωτοχρονιά από τον Άγιο Βασίλη, για εμένα και για όλους τους ανθρώπους, δεν θα ήταν περισσότερο χρόνο, αλλά περισσότερη δύναμη να
χρησιμοποιούμε τον χρόνο προς όφελός μας. Να τον πάρουμε ως σύμμαχο. Εύχομαι οι επόμενες 365 ημέρες να φέρουν περισσότερη αγάπη στο φουρτουνιασμένο
μέσα μας, και αυτό να φέρει περισσότερη αγάπη στον έξω κόσμο.
Ο παλιός και ο νέος χρόνος ας μείνουν στα παραδοσιακά τραγούδια. Ας βρεθεί ο άνθρωπος στο προσκήνιο.
Καλή χρονιά
Χρήστος Πηλίτσης
Ψυχολόγος – Σύμβουλος ψυχικής υγείας
