Όλα όσα αλλάζουν για τη συμμετοχή στελεχών των Σωμάτων Ασφαλείας και των Ενόπλων Δυνάμεων στις αυτοδιοικητικές εκλογές και την άσκηση των καθηκόντων τους

Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ν. 5314/2026), ο οποίος φέρνει στο προσκήνιο σημαντικές μεταρρυθμίσεις για τα στελέχη των Σωμάτων Ασφαλείας και των Ενόπλων Δυνάμεων που επιθυμούν να εμπλακούν ενεργά με τα κοινά των τοπικών κοινωνιών. Οι νέες ρυθμίσεις επανακαθορίζουν τα όρια της υπηρεσιακής τους εξέλιξης, τις άδειες, αλλά και τα δικαιώματα υποψηφιότητας, διαμορφώνοντας ένα εντελώς νέο τοπίο για τους ένστολους αιρετούς.

Η πρώτη μεγάλη ανατροπή αφορά τη διεύρυνση του δικαιώματος υποψηφιότητας, καθώς ανοίγει ο δρόμος για περισσότερα στελέχη των Σωμάτων Ασφαλείας. Πλέον, δικαίωμα να θέσουν υποψηφιότητα έχουν οι αξιωματικοί έως και τον βαθμό του Υπαστυνόμου Α΄ στην Ελληνική Αστυνομία, του Ανθυποπλοιάρχου στο Λιμενικό Σώμα και του Υποπυραγού στο Πυροσβεστικό Σώμα, με τη σημαντική σημείωση ότι η δυνατότητα αυτή παρέχεται ανεξάρτητα από την κατηγορία προέλευσής τους.

Την ίδια στιγμή, ο νέος νόμος θεσπίζει αυστηρότερους κανόνες για όσους καταφέρουν να εκλεγούν και να αναλάβουν διοικητικά καθήκοντα πρώτης γραμμής. Συγκεκριμένα, για όσους ένστολους αναλαμβάνουν θέσεις Περιφερειάρχη, Αναπληρωτή Περιφερειάρχη, Αντιπεριφερειάρχη, Δημάρχου ή Αντιδημάρχου, προβλέπεται το «πάγωμα» των μισθολογικών και βαθμολογικών τους προαγωγών για όσο διάστημα διαρκεί η θητεία τους. Πάντως, ως μοναδική ασφαλιστική δικλείδα, ο χρόνος αυτός θα συνεχίσει να προσμετράται κανονικά ως συντάξιμη υπηρεσία.

Παράλληλα, ο νέος Κώδικας αλλάζει ριζικά το καθεστώς των διευκολύνσεων, καταργώντας το γενικό δικαίωμα απόσπασης που ίσχυε μέχρι σήμερα για τους δημόσιους και δημοτικούς υπαλλήλους οι οποίοι εκλέγονται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Στη θέση της απόσπασης καθιερώνεται πλέον η χορήγηση ειδικής άδειας με αποδοχές ή άδειας άνευ αποδοχών για την άσκηση των καθηκόντων τους.

Από τον κανόνα αυτόν εξαιρούνται αποκλειστικά όσοι εκλέγονται σε νησιωτικούς δήμους και περιφέρειες. Για τις περιπτώσεις αυτές, ο νομοθέτης διατηρεί τη δυνατότητα απόσπασης, μετάθεσης ή μετακίνησης, αναγνωρίζοντας τις ιδιαίτερες γεωγραφικές και διοικητικές ανάγκες των νησιωτικών περιοχών, πάντα όμως υπό συγκεκριμένες και αυστηρές προϋποθέσεις.