Επικαλείται τη Συνθήκη του Νεϊγύ και υποστηρίζει ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να παραιτηθεί από δικαιώματα επί πολιτιστικών αγαθών

Νέα διάσταση στη συμφωνία Ελλάδας – Βουλγαρίας για την επιστροφή των 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων δίνει, με εκτενή ανάρτησή του, ο δικηγόρος, πρώην υπουργός και πρώην βουλευτής Σερρών Μάρκος Μπόλαρης, χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα για το Μνημόνιο Κατανόησης που υπέγραψαν οι υπουργοί Πολιτισμού των δύο χωρών.

Πρόκειται για τα 48 κειμήλια που προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης και μεταφέρθηκαν στη Σόφια το 1917, στη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Σε αντάλλαγμα, η ελληνική πλευρά παραδίδει στη Βουλγαρία τα λείψανα που βρέθηκαν το 1965 στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες και αποδίδονται στον τσάρο Σαμουήλ, μαζί με το ανθρωπολογικό υλικό από τις τέσσερις σαρκοφάγους.

«Άκυρη ως προς το Διεθνές Δίκαιο»

Ο Μάρκος Μπόλαρης χαρακτηρίζει τη συμφωνία «απολύτως αντίθετη στο Διεθνές Δίκαιο» και ως εκ τούτου «άκυρη», υποστηρίζοντας παράλληλα ότι τίθεται ζήτημα ποινικών ευθυνών για όσους συμμετείχαν στην κατάρτιση και την υπογραφή της.

«Η Υπουργός Πολιτισμού που διαπραγματεύθηκε και υπέγραψε το ως άνω Memorandum of Understanding έχει κακουργηματικές ποινικές ευθύνες», αναφέρει μεταξύ άλλων στην ανάρτησή του, κάνοντας λόγο ακόμη και για παραίτηση από «εθνικά δίκαια».

Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρίσκονται όμως όχι μόνο τα 48 αντικείμενα που επιστρέφουν, αλλά και τα εκατοντάδες χειρόγραφα, κώδικες, εικόνες, λειτουργικά σκεύη και άλλα κειμήλια που αφαιρέθηκαν από εκκλησιαστικά ιδρύματα της Ανατολικής Μακεδονίας και παραμένουν εκτός Ελλάδας.

Ο ίδιος υποστηρίζει ότι με τη συμφωνία η ελληνική πλευρά παραιτείται από δικαιώματα κυριότητας επί «υπερχιλίων πολιτισμικών αγαθών, χειρογράφων, περγαμηνών, χρυσοβούλων, σιγιλίων, παλαιτύπων, κωδίκων, ευαγγελισταρίων, εικόνων, λειτουργικών σκευών, εκκλησιαστικών κειμηλίων».

Επικαλείται τη Συνθήκη του Νεϊγύ

Βασικό επιχείρημα του Μάρκου Μπόλαρη αποτελεί η Συνθήκη του Νεϊγύ, που υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 1919 μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Στην ανάρτησή του παραθέτει τα άρθρα 125 και 126 και επιμένει ιδιαίτερα στην υποχρέωση αναζήτησης και επιστροφής αρχείων, εγγράφων και αντικειμένων αρχαιολογικού, ιστορικού ή καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος που αφαιρέθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου.

«Η Βουλγαρία έχει ρητή υποχρέωση για την επιστροφή των αρπαγέντων και λαφυραγωγηθέντων εν καιρώ πολέμου αυτών των χειρογράφων και κειμηλίων», υποστηρίζει.

Ο πρώην υπουργός απορρίπτει μάλιστα τον χαρακτηρισμό των αντικειμένων ως απλώς «κλαπέντων», επιμένοντας ότι πρόκειται για οργανωμένη αφαίρεση πολιτιστικών αγαθών από στρατιωτικές δυνάμεις μέσα στις συνθήκες του πολέμου.

«Επιστρέψτε όσα συλήσατε»

Ο Μάρκος Μπόλαρης κλείνει την παρέμβασή του με μήνυμα προς τη βουλγαρική πλευρά: «Επιστρέψτε όσα συλήσατε, όσα λαφυραγωγήσατε, όσα αρπάξατε εν καιρώ πολέμου», γράφει, αναφερόμενος στα χειρόγραφα και τα κειμήλια που θεωρεί «αναπόσπαστα κομμάτια της Ρωμέικης διαχρονίας, της Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού». Και καταλήγει κατηγορηματικά: «Από τούτη την αξίωση ουδέποτε θα παραιτηθούμε».