Ημερίδα στη Θεσσαλονίκη φωτίζει τη Σαρακατσάνικη παράδοση μέσα από τη λαλιά, το ποιμενικό λεξιλόγιο, τα επώνυμα και τη σύγχρονη χαρτογράφηση
Το Κέντρο Σαρακατσάνικων Μελετών και Έρευνας, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, διοργανώνει την Παρασκευή 24 Απριλίου 2026, στις 17:00, στον 10ο όροφο του Πύργου της Παιδαγωγικής Σχολής Α.Π.Θ. (Οδός Γ΄ Σεπτεμβρίου, Πανεπιστημιούπολη – 52446, Θεσσαλονίκη), ημερίδα με τίτλο: «Τεκμηριώνοντας τους Σαρακατσαναίους: λαλιά, ποιμενικό λεξιλόγιο, επώνυμα και χαρτογράφηση».
Η ημερίδα επιχειρεί να αναδείξει έναν ποιμενικό κόσμο μέσα από τέσσερις αλληλένδετους άξονες: τη Σαρακατσάνικη λαλιά, το ποιμενικό λεξιλόγιο, τα επώνυμα και τη χαρτογράφηση των διαδρομών. Στόχος της δεν είναι μόνο η καταγραφή στοιχείων, αλλά η ανάδειξη της βαθιάς σχέσης ανάμεσα στη γλώσσα, τη μνήμη, την ταυτότητα και τον χώρο.
Η εκδήλωση απευθύνεται όχι μόνο σε ειδικούς ερευνητές και πανεπιστημιακούς, αλλά και σε κάθε ενδιαφερόμενο για τη Σαρακατσάνικη παράδοση, τη γλωσσική κληρονομιά, την ιστορική τεκμηρίωση και τις δυνατότητες που προσφέρουν τα σύγχρονα εργαλεία ψηφιακής αποτύπωσης και χαρτογράφησης.
Τον συντονισμό της ημερίδας θα έχει η κ. Ιφιγένεια Βαμβακίδου, Καθηγήτρια Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας και Πολιτισμού.
Πρόγραμμα
–Καλωσόρισμα
Γεώργιος Ν. Μουτσιάνας, Πρόεδρος του Κέντρου Σαρακατσάνικων Μελετών και Έρευνας
-Χαιρετισμός
Γεωργία Κατσούδα Ερευνήτρια Α΄ βαθμίδας της Ακαδημίας Αθηνών
-Εισαγωγή στην ημερίδα
Αχιλλέας Τιμπλαλέξης, μέλος του Κέντρου Σαρακατσάνικων Μελετών και Έρευνας
-Εισηγήσεις
Κώστας Δ. Ντίνας, Καθηγητής Γλωσσολογίας – Ελληνικής Γλώσσας και Διδακτικής της « Γλωσσικό ιδίωμα και ταυτότητα : τι μας δείχνει η Σαρακατσάνικη λαλιά»
Η εισήγηση εξετάζει πώς η λαλιά λειτουργεί ως τεκμήριο ταυτότητας, μνήμης και κοινωνικής εμπειρίας, και τι σημαίνει επιστημονική τεκμηρίωση, όταν περνάμε από την προφορικότητα στη συστηματική καταγραφή.
Νίκος Βογιατζής, Δρ. Γλωσσολογίας
«Από τον Όμηρο στα Βαλκάνια: η διαδρομή του Σαρακατσάνικου ποιμενικού λεξιλογίου μέσα στους αιώνες»
Η εισήγηση φωτίζει την ιστορική διαδρομή και τα στρώματα του ποιμενικού λεξιλογίου, αναδεικνύοντας τι δείχνουν οι λέξεις για επαφές, μετακινήσεις και συνέχειες στον χρόνο, από το παλαιότερο υλικό έως τα Βαλκάνια.
Μενέλαος Ψαρογιώργος, Υποψήφιος Διδάκτορας Τ.Α.Τ.Μ. Α.Π.Θ.
«Επώνυμα και διαδρομές: διαδραστική χαρτογράφηση Σαρακατσάνικης κινητικότητας»
Η εισήγηση παρουσιάζει πώς τα επώνυμα «γράφονται» στον χώρο, μέσα από διαδραστικούς χάρτες, διαδρομές χειμαδιών και ξεκαλοκαιριών, και πώς η χαρτογραφική οργάνωση των δεδομένων μπορεί να αναδείξει όψεις της Σαρακατσάνικης κινητικότητας και παρουσίας.
Μετά τις εισηγήσεις θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό.
Η ημερίδα εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια του Κέντρου Σαρακατσάνικων Μελετών και Έρευνας για συστηματική έρευνα, τεκμηρίωση και ανάδειξη της Σαρακατσάνικης πολιτισμικής κληρονομιάς. Η γλώσσα, τα ονόματα, οι μετακινήσεις και τα ίχνη των ανθρώπων στον χώρο δεν αντιμετωπίζονται ως στατικά κατάλοιπα του παρελθόντος, αλλά ως ζωντανά τεκμήρια ιστορικής συνέχειας και συλλογικής μνήμης.
Η είσοδος είναι ελεύθερη.
ΚΩΔΙΚΟΙ YOUTUBE για το LIVE 24/4 17:00
LINK: https://www.youtube.com/live/8kZ35gBs7AY
HTML: https://www.youtube.com/embed/8kZ35gBs7AY?si=x6SKIOg-BwMtpA41
Πληροφορίες επικοινωνίας: 6945-992388 ΜΟΥΤΣΙΑΝΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Κέντρο Σαρακατσάνικων Μελετών και Έρευνας, Θεσσαλονίκη
Email: foreassar@gmail.com
