Γεώργιος Κατσάνης, Κωνσταντίνος Κούρλιος και Στέργιος Συμεωνίδης: Οι ιστορίες των τριών Σερραίων που δεν επέστρεψαν ποτέ από την Κύπρο
Συμπληρώνονται σήμερα 52 χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, ένα γεγονός που σημάδεψε ανεξίτηλα τον Ελληνισμό και άφησε πίσω του χιλιάδες νεκρούς, αγνοούμενους και πρόσφυγες.
Η 20ή Ιουλίου αποτελεί κάθε χρόνο ημέρα μνήμης και τιμής για όσους πολέμησαν απέναντι στον «Αττίλα», αλλά και για εκείνους που δεν επέστρεψαν ποτέ στις οικογένειές τους. Ανάμεσά τους βρίσκονται και τρεις Σερραίοι, που έπεσαν εκτελώντας το καθήκον τους στα πεδία των μαχών της Κύπρου.
Γεώργιος Κατσάνης: Ο Σερραίος διοικητής που έπεσε στον Πενταδάκτυλο
Ανάμεσα στους Σερραίους που έγραψαν με τη θυσία τους μία από τις πιο λαμπρές σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας ξεχωρίζει ο ταγματάρχης Καταδρομών Γεώργιος Κατσάνης από το Σιδηρόκαστρο. Ως διοικητής της 31ης Μοίρας Καταδρομών βρέθηκε από την πρώτη στιγμή στην πρώτη γραμμή της τουρκικής εισβολής, αναλαμβάνοντας την αποστολή να ανακαταλάβει τις θέσεις που είχαν καταλάβει οι τουρκικές δυνάμεις στην οροσειρά του Πενταδακτύλου. Παρά τις αντίξοες συνθήκες, οι άνδρες του επιτέθηκαν και, ύστερα από σκληρές μάχες σώμα με σώμα, κατάφεραν να εκδιώξουν τους εισβολείς από καίρια σημεία. Ο ίδιος τραυματίστηκε θανάσιμα στις 21 Ιουλίου 1974, παραμένοντας στο πεδίο της μάχης.
Για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες η οικογένειά του δεν γνώριζε την τύχη του. Τα λείψανά του εντοπίστηκαν το 2017 σε ομαδικό τάφο στην περιοχή Αγίου Ιλαρίωνα – Πέλλα Πάϊς, μαζί με τα οστά ακόμη επτά Ελλήνων στρατιωτών. Ακολούθησε η ταυτοποίησή τους με τη μέθοδο του DNA και, το 2020, ο Γεώργιος Κατσάνης επέστρεψε στη γενέτειρά του για την τελευταία του κατοικία, με τις τιμές που αρμόζουν σε έναν ήρωα. Σήμερα το όνομά του είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την αντίσταση των Ελλήνων καταδρομέων στην Κύπρο και αποτελεί σημείο αναφοράς όχι μόνο για το Σιδηρόκαστρο, αλλά και για ολόκληρη τη χώρα και την Κύπρο.
Κωνσταντίνος Κούρλιος. Η θυσία στην τελευταία μάχη της ΕΛΔΥΚ
Ο Κωνσταντίνος Κούρλιος από το Κάτω Μητρούσι ήταν ένας ακόμη Σερραίος που δεν επέστρεψε ποτέ από την Κύπρο. Υπηρετούσε ως Αρχιλοχίας στον Λόχο Διοικήσεως της Ελληνικής Δύναμης Κύπρου και συμμετείχε στην υπεράσπιση του στρατοπέδου της ΕΛΔΥΚ στον Γερόλακο, κατά τη δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής. Από τις 14 έως τις 16 Αυγούστου 1974 οι υπερασπιστές του στρατοπέδου βρέθηκαν αντιμέτωποι με συντριπτικά υπέρτερες τουρκικές δυνάμεις, που διέθεταν άρματα μάχης, πυροβολικό και συνεχή αεροπορική υποστήριξη. Παρά τη δυσμενή αναλογία δυνάμεων, οι άνδρες της ΕΛΔΥΚ κράτησαν τις θέσεις τους επί τρεις ημέρες, δίνοντας χρόνο για την άμυνα της Λευκωσίας και γράφοντας μία από τις πιο ηρωικές σελίδες της νεότερης στρατιωτικής ιστορίας.
Ο Κωνσταντίνος Κούρλιος έπεσε μαχόμενος στις 16 Αυγούστου 1974. Τα οστά του ταυτοποιήθηκαν τελικά το 2019, έπειτα από πολύχρονες έρευνες και εξετάσεις DNA, ενώ είχε προηγηθεί μία πρώτη ανεπιτυχής προσπάθεια ταυτοποίησης. Η επιστροφή των λειψάνων του στο Κάτω Μητρούσι το 2019, αποτέλεσε μια ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή για την οικογένειά του και ολόκληρη την τοπική κοινωνία, που απέδωσε τις οφειλόμενες τιμές σε έναν άνθρωπο που θυσιάστηκε υπερασπιζόμενος την Κύπρο.
Στέργιος Συμεωνίδης. Ο Σερραίος αεροπόρος της επιχείρησης «ΝΙΚΗ»
Ανάμεσα στους Σερραίους που έχασαν τη ζωή τους το καλοκαίρι του 1974 βρίσκεται και ο Στέργιος Συμεωνίδης από την πόλη των Σερρών. Αξιωματικός της Πολεμικής Αεροπορίας και έμπειρος χειριστής μεταγωγικών αεροσκαφών, συμμετείχε στην επιχείρηση «ΝΙΚΗ», την αποστολή με την οποία μεταφέρθηκαν αεροπορικώς καταδρομείς από τη Σούδα στην Κύπρο για την ενίσχυση της άμυνας του νησιού. Ήταν συγκυβερνήτης του αεροσκάφους Noratlas «ΝΙΚΗ 4» της 354 Μοίρας Τακτικών Μεταφορών, το οποίο πέταξε μέσα στη νύχτα, χωρίς φώτα και σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, ώστε να μην εντοπιστεί από τις τουρκικές δυνάμεις.
Λίγο πριν από την προσγείωση στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας, τα ξημερώματα της 22ας Ιουλίου 1974, το αεροσκάφος δέχθηκε πυρά από φίλιες αντιαεροπορικές μονάδες, καθώς δεν είχε υπάρξει έγκαιρη ενημέρωση για την άφιξη των ελληνικών αεροσκαφών. Το Noratlas συνετρίβη στον λόφο της Μακεδονίτισσας, παρασύροντας στον θάνατο τα μέλη του πληρώματος και δεκάδες καταδρομείς.
Η επιχείρηση «ΝΙΚΗ» έμεινε στην ιστορία τόσο για την τόλμη της όσο και για το τραγικό αυτό λάθος. Στις Σέρρες, ο Στέργιος Συμεωνίδης τιμάται μέχρι σήμερα ως ένας από τους ανθρώπους που έδωσαν τη ζωή τους εκτελώντας το καθήκον τους, με την πόλη να διατηρεί ζωντανή τη μνήμη και την προσφορά του.
Μισό και πλέον αιώνα μετά την κυπριακή τραγωδία, τα ονόματα του Γεώργιου Κατσάνη, του Κωνσταντίνου Κούρλιου και του Στέργιου Συμεωνίδη παραμένουν άρρηκτα συνδεδεμένα με την ιστορία των Σερρών. Τρεις Σερραίοι στρατιωτικοί, από διαφορετικά Όπλα και Σώματα, που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή των γεγονότων του καλοκαιριού του 1974 και έδωσαν τη ζωή τους υπηρετώντας την πατρίδα.
