Η λογοθεραπεύτρια Βασογιάννα Ξανθοπούλου εξηγεί πως οι πρώτες λέξεις του παιδιού είναι μικρά θαύματα που ανοίγουν τον δρόμο προς την επικοινωνία
Της Βασογιάννας Ξανθοπούλου
Υπάρχει μια στιγμή στη ζωή κάθε γονιού που ο κόσμος σταματά να γυρίζει. Είναι εκείνο το δευτερόλεπτο που το μωρό σας, κοιτάζοντάς σας στα μάτια, αφήνει τον πρώτο του ήχο – ένα ανεπαίσθητο γουργούρισμα, ένα δειλό «μα-μα» ή «μπα-μπα». Σε αυτή τη μικρή, μαγική λέξη κρύβεται η αρχή ενός ολόκληρου σύμπαντος. Είναι η στιγμή που η αγάπη αποκτά φωνή.
Η ανάπτυξη του λόγου δεν είναι απλώς μια σειρά από βιολογικά ορόσημα σε ένα ιατρικό έντυπο. Είναι το πιο τρυφερό ταξίδι επικοινωνίας ανάμεσα σε εσάς και το παιδί σας. Είναι η γέφυρα που χτίζει η ψυχή του για να έρθει να συναντήσει τη δική σας.
Το χρονικό μιας σχέσης που μαθαίνει να μιλά
Κάθε παιδί κρατά το δικό του, μοναδικό ρολόι. Όμως, αν κλείσουμε τα μάτια και ακούσουμε προσεκτικά, μπορούμε να νιώσουμε τους κοινούς σταθμούς αυτού του υπέροχου ταξιδιού:
- Οι πρώτοι μήνες της προσμονής (0-6 μηνών): Πριν καν γεννηθούν οι λέξεις, το μωρό σας μιλά με τα μάτια. Γυρνά τον κόσμο του εκεί όπου ακούγεται η δική σας, γνώριμη φωνή. Το κλάμα του δεν είναι θόρυβος· είναι το πρώτο του «σε χρειάζομαι».
- Το τραγούδι του ψιθύρου (6-12 μηνών): Είναι η εποχή του βαβίσματος. Αυτές οι επαναλαμβανόμενες, γλυκές συλλαβές («ντα-ντα», «μα-μα») είναι οι πρώτες νότες στο τραγούδι της ζωής του. Γύρω στα πρώτα του γενέθλια, η πρώτη αληθινή λέξη θα ανθίσει σαν μικρό θαύμα.
- Η ανακάλυψη του κόσμου (12-24 μηνών): Το λεξιλόγιο μεγαλώνει, οι χειρονομίες γίνονται όλο νόημα. Το παιδί δείχνει με το δαχτυλάκι του το φεγγάρι, ένα σκυλάκι, ένα παιχνίδι. Μέχρι τα δεύτερα γενέθλιά του, θα ενώσει δύο λέξεις μαζί («μαμά πάμε»), φτιάχνοντας το δικό του, πρώτο ποίημα.
- Όταν οι λέξεις γίνονται ιστορίες (2-4 ετών): Η ομιλία ξεχειλίζει σαν καθαρό ποτάμι. Το παιδί αρχίζει να σας διηγείται τα όνειρά του, τις σκέψεις του, τις μικρές καθημερινές του περιπέτειες. Ο κόσμος του γίνεται πλέον κατανοητός όχι μόνο από εσάς, αλλά και από όσους έχουν την τύχη να το ακούν.
Η διαίσθηση του γονιού: Όταν η αγάπη ζητά βοήθεια
Μερικές φορές, το ποτάμι της ομιλίας μπορεί να δυσκολευτεί να κυλήσει. Ίσως επειδή κάποια παιδιά χρειάζονται λίγο περισσότερο χρόνο, ή επειδή το μονοπάτι τους είναι ελαφρώς διαφορετικό. Ως γονείς, η μεγαλύτερη δύναμή μας είναι η διαίσθησή μας.
Αν νιώσετε ότι το παιδί σας δυσκολεύεται –αν στους 12 μήνες δεν γυρίζει στο όνομά του, αν στα 2 του χρόνια προτιμά τη σιωπή ή τις χειρονομίες αντί για τις λέξεις, ή αν στα 3 του χρόνια η ομιλία του μοιάζει με έναν κώδικα που κανείς δεν μπορεί να αποκρυπτογραφήσει– μην φοβηθείτε.
Η λογοθεραπεία δεν είναι μια ψυχρή διάγνωση. Είναι ένα χέρι βοηθείας. Είναι ο οδηγός που θα ξεκλειδώσει τις λέξεις που είναι παγιδευμένες μέσα στο παιδί σας, δίνοντάς του την ελευθερία να εκφραστεί. Η έγκαιρη φροντίδα είναι η πιο βαθιά πράξη προστασίας.
Πώς να ποτίσετε τους σπόρους του λόγου
Για να ανθίσει η ομιλία, χρειάζεται το πιο γόνιμο έδαφος: τη δική σας αγκαλιά και προσοχή.
- Γίνετε ο αφηγητής της ζωής του: Μιλήστε του για το καθετί. Περιγράψτε το χρώμα του ουρανού, τη γεύση του φαγητού, τη ζεστασιά του νερού στο μπάνιο.
- Χαρίστε του παραμύθια: Ανοίξτε μαζί ένα βιβλίο. Μην διαβάζετε απλώς τις λέξεις. Ταξιδέψτε μαζί στις εικόνες, χαϊδέψτε τις σελίδες, γελάστε με τους ήρωες.
- Αγκαλιάστε τα λάθη του: Όταν μπερδεύει τις λέξεις, μην το διορθώνετε αυστηρά. Αν πει «τότα», απαντήστε με ένα ζεστό χαμόγελο: «Ναι, καρδιά μου, είναι μια πανέμορφη κότα!».
- Κλείστε τις οθόνες, ανοίξτε τις καρδιές: Τα tablet και οι τηλεοράσεις προσφέρουν μια παθητική, βουβή συντροφιά. Το παιδί σας δεν χρειάζεται pixels για να μιλήσει. Χρειάζεται το δικό σας βλέμμα, τη δική σας ζωντανή φωνή.
Δώστε του χρόνο. Ακούστε το, ακόμη και όταν σωπαίνει. Γιατί η επικοινωνία ξεκινά από την καρδιά και, όταν έρθει η ώρα, θα πλημμυρίσει τον κόσμο σας με τις πιο όμορφες λέξεις.
Βασογιάννα Ξανθοπούλου -Λογοθεραπεύτρια, Λογοπεδικός_ NDT BOBATH
