Η διπλωματική εργασία της Εριέτας Κουκιά αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό σταθμό στην εξαετή προσπάθεια για την καταγραφή και ανάδειξη του παραδοσιακού πανηγυριού
Η ιστορία και η παράδοση του πανηγυριού της Σκοτούσσας Σερρών περνούν πλέον και στο πεδίο της επιστημονικής έρευνας. Έξι χρόνια μετά την έναρξη της προσπάθειας του συλλόγου «Κοινόν Σκοτουσσαίων» για την καταγραφή, τεκμηρίωση και ανάδειξη του ιστορικού θεσμού, η ολοκλήρωση της διπλωματικής εργασίας της Εριέτας Κουκιά από τα Καλά Δένδρα έρχεται να αποτελέσει έναν ακόμη σημαντικό σταθμό. Η εργασία εξετάζει το πανηγύρι όχι μόνο ως ένα τοπικό έθιμο, αλλά ως στοιχείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, άμεσα συνδεδεμένο με τη μνήμη, την ταυτότητα, την κοινότητα και την τοπική οικονομία.
Σε ανάρτηση του συλλόγου «Κοινόν Σκοτουσσαίων» αναφέρονται τα εξής:
Κάποια πράγματα δεν πρέπει απλώς να τα θυμόμαστε.Πρέπει να φροντίζουμε να μη χαθούν ποτέ.Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε εδώ κι έξι χρόνια με το παραδοσιακό πανηγύρι της Σκοτούσσας.
Και σήμερα ένα ακόμη σημαντικό κομμάτι προστέθηκε στο παζλ.Η ολοκλήρωση και κατάθεση της διπλωματικής εργασίας της Εριέτας Κουκιά από τα Καλά Δένδρα, φοιτήτριας του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό σταθμό σε μια προσπάθεια που ξεκίνησε το 2020. Μια προσπάθεια που δεν έμεινε στις αναμνήσεις. Πέρασε στην καταγραφή που έγινε βιβλίο κι αυτό τεκμηρίωση και συνεπώς θεσμική αναγνώριση.Και τώρα η ιστορία του πανηγυριού περνά και στην επιστημονική μελέτη.
Το 2020 συγκεντρώσαμε παλιές φωτογραφίες, αρχειακό υλικό, μαρτυρίες και δημιουργήσαμε το βιβλίο «Το πανηγύρι των Σκοτουσσαίων». Το 2021 καταθέσαμε τον φάκελο για την ένταξη του πανηγυριού στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Το 2022 μετά την πανδημία το βιβλίο επέστρεψε στον φυσικό του χώρο και διανεμήθηκε σε όλους τους εκθέτες.
Το 2023 ήρθε η μεγάλη δικαίωση: το παραδοσιακό πανηγύρι Σκοτούσσας εντάχθηκε στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας.
Το 2024 κάναμε το επόμενο βήμα. Μισθώσαμε για 15 χρόνια το εγκαταλελειμμένο κτίριο του Συστήματος Προσκόπων με στόχο να το μετατρέψουμε σε Κέντρο Ανάδειξης της Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Σκοτούσσας.
Και σήμερα το 2026 προστίθεται ένα ακόμη κομμάτι. Η διπλωματική εργασία της Εριέττας Κουκιά με τίτλο:«Το πανηγύρι ως θεσμός: Το παράδειγμα της Σκοτούσσας Σερρών στο πλαίσιο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς (μνήμη, ταυτότητα, κοινότητα και τοπική οικονομία)» έρχεται να μελετήσει επιστημονικά αυτό που για εμάς αποτελεί εδώ και χρόνια ζωντανή μνήμη και κομμάτι της ταυτότητάς μας. Κι η προσπάθεια συνεχίζεται. Τον Σεπτέμβριο του 2026, στο πλαίσιο του LEADER, ετοιμαζόμαστε να καταθέσουμε στην Αναπτυξιακή Σερρών πρόταση για τη δημιουργία του Κέντρου Ανάδειξης του Παραδοσιακού Πανηγυριού Σκοτούσσας.
Γιατί τελικά…ένα πανηγύρι δεν είναι μόνο οι μέρες που γίνεται. Είναι οι άνθρωποι.
Οι ιστορίες.Οι εικόνες.Οι αναμνήσεις.Οι γενιές που πέρασαν.Οι γενιές που έρχονται.Είναι η μνήμη ενός τόπου.
Κι η μνήμη ενός τόπου αξίζει να μη μείνει μόνον εκεί. Αξίζει να καταγραφεί.Να τεκμηριωθεί.Να αναδειχθεί.Να παραδοθεί στις επόμενες γενιές.Έξι χρόνια μετά το παζλ συνεχίζει να συμπληρώνεται.
Και αυτή ίσως είναι η μεγαλύτερη αξία της προσπάθειας:Δεν κοιτάμε μόνο πίσω για να θυμηθούμε.Κοιτάμε πίσω για να δημιουργήσουμε το αύριο.
