Μια πρώτη εκτίμηση για το κόστος που προκάλεσαν οι μεγάλες διακοπές ρεύματος στην Ισπανία και την Πορτογαλία
του Γιώργου Στάμτση
Στην Ισπανία και την Πορτογαλία συνέβησαν τη Δευτέρα 28 Απριλίου 2025 πρωτοφανείς σε έκταση και διάρκεια διακοπές ρεύματος. Γύρω στις 12:30 το μεσημέρι ώρα Ισπανίας περίπου το 60% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας βγήκε εκτός δικτύου. Στην Πορτογαλία η κατάσταση ήταν χειρότερη καθώς εκεί κόπηκε η παροχή ρεύματος σχεδόν στο 90% των καταναλωτών, έγινε δηλαδή ένα περίπου ολικό μπλακ-άουτ.
Τα αίτια για ό,τι συνέβη δεν είναι ακόμα γνωστά και μάλλον θα χρειαστεί να περάσουν μερικές εβδομάδες ενδελεχούς διερεύνησης από τις εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές και τους αρμόδιους οργανισμούς για να μάθουμε με ακρίβεια τις αιτίες και την αλληλουχία των γεγονότων.
Όμως μπορούμε ήδη να κάνουμε μια πρώτη εκτίμηση για το κόστος που προκάλεσαν αυτές οι μεγάλες διακοπές ρεύματος. Και αναφερόμαστε μόνο στο κόστος από την έλλειψη ηλεκτρικής ενέργειας — και όχι στο κόστος ενδεχόμενων ζημιών, κλπ— που βίωσαν νοικοκυριά, η βιομηχανίες και οι πολλές επιχειρήσεις στον κλάδο των υπηρεσιών.
Από τα στοιχεία που δημοσιεύει ο Ευρωπαϊκός Διαχειριστής Ηλεκτρικού Συστήματος ENTSO-E φαίνεται ότι από το μεσημέρι της Δευτέρας 28 Απριλίου μέχρι το πρωί της Τρίτη 29 Απριλίου, που αποκαταστάθηκε το πρόβλημα η ηλεκτρική ενέργεια που χάθηκε για τους καταναλωτές ανέρχεται συνολικά, για Ισπανία και Πορτογαλία, περίπου στις 200.000 μεγαβατώρες (ή 200 εκατομμύρια κιλοβατώρες). Στην αγορά ενέργειας και την ενεργειακή πολιτική υπάρχουν δείκτες που αποτυπώνουν την οικονομική αξία που έχει για κάθε κατηγορία καταναλωτών η μη παροχή ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς τη θέλησή τους, όπως δηλαδή γίνεται στην περίπτωση ενός μπλακ-άουτ. Αυτοί οι δείκτες για τις χώρες της Ιβηρικής χερσονήσου είναι περίπου στα 6.000-8.000 Ευρώ για κάθε 1.000 κιλοβατώρες ενέργειας που χάθηκαν. Αυτό ανεβάζει τον λογαριασμό περίπου στο 1,5 δισ.ευρώ.
Βλέπουμε δηλαδή πόσο μεγάλη αξία έχει να διασφαλίζεται από τις αρμόδιες αρχές και οργανισμούς, εθνικούς και ευρωπαϊκούς, η ενεργειακή ασφάλεια και να μη δίνεται η προσοχή μόνο στην επίτευξη κάποιων ονομαστικών στόχων για τη διείσδυση της πράσινης ενέργειας. Σε αυτή τη φάση της ενεργειακής μετάβασης που βρισκόμαστε —με τις ανανεώσιμες πηγές στην Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες να μετράνε πάνω από το 50% στην κάλυψη της ζήτησης για ηλεκτρική ενέργεια— οι προκλήσεις γίνονται πια πολύ μεγάλες για το πώς θα πετύχουμε αποδοτική λειτουργία του ηλεκτρικού δικτύου και της αγοράς ηλεκτρισμού ταυτόχρονα με την αυξανόμενη διείσδυση των φωτοβολταϊκών, των αιολικών και των άλλων πηγών ανανεώσιμης ενέργειας. Γιατί, ας μην ξεχνάμε, ο στόχος για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής παραμένει. Το ίδιο ισχυρός όπως και πριν.
Γιώργος Στάμτσης
Δρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, Στέλεχος Αγοράς Ενέργειας
