Το ησυχαστήριο του Τιμίου Προδρόμου με τη μαγευτική θέα στην Κερκίνη έκανε γνωστό το Ακριτοχώρι σε ολόκληρη τη χώρα

Το Ακριτοχώρι υφίσταται ως οικισμός με αυτό το όνομα από το 1927. Το παλιό όνομα του χωριού ήταν Δερβένι που αποτελούσε έναν από τους τέσσερις οικισμούς της κοινότητας Ράμνης, ένα βλαχοχώρι που βρισκόταν σε υψόμετρο 600 μέτρων, ψηλότερα από το σημερινό και το οποίο καταστράφηκε από τους Γερμανούς το 1940.

Μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1923 και  την ανταλλαγή πληθυσμών που προέβλεπε αυτή μεταξύ Ελλάδας- Τουρκίας, εγκαταστάθηκαν στην τότε τοποθεσία Ντεβρέντ (τουρκική λέξη που σημαίνει Πέρασμα) πρόσφυγες από τον Πόντο και συγκεκριμένα από τις περιοχές Πάφρας και Σαμψούντας. Εγκαταστάθηκαν επίσης οικογένειες από την ευρύτερη περιοχή της Προύσας και όλοι αυτοί, μαζί με τους λίγους γηγενείς Βλάχους, δημιούργησαν τη νέα κοινότητα του Ακριτοχωρίου.Πληθυσμιακά υπερίσχυαν και υπερισχύουν οι Πόντιοι που αποτελούν και το 70% των κατοίκων.

Στο Ακριτοχώρι το 1924 εγκαταστάθηκαν 113 οικογένειες, συνολικά 344 άτομα. Στην κοινότητα του Ακριτοχωρίου υπάγονταν επίσης και τρείς  συνοικισμοί Πετρινό (Μισελή) Θρακικό (Τουρσελή) και Άνω Ράμνα.

Στο Πετρινό είχαν εγκατασταθεί πρόσφυγες κυρίως από την Ανατολική Θράκη, στο Θρακικό πρόσφυγες από τον Εύξεινο Πόντο ενώ στη Ράμνα κατοικούσαν Βλάχοι.Σήμερα υφίσταται μόνο το Θρακικό. Το Πετρινό και η Ράμνα εγκαταλείφτηκαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Την περίοδο της Κατοχής το χωριό εγκαταλείφτηκε και οι κάτοικοι του μεταφέρθηκαν κυρίως σε χωριά  νότια του Στρυμόνα. Επέστρεψαν το 1949 αμέσως μετά τον εμφύλιο πόλεμο.

Παλιό καπνοχώρι, σήμερα στροφή στην υλοτομία

Στο παρελθόν το Ακριτοχώρι ήταν καπνοχώρι. Κύρια ασχολία των κατοίκων τις δεκαετίες του ’50 , ’60 και ’70 ήταν η καλλιέργεια του καπνού και η κτηνοτροφία – εκτροφή νεροβούβαλων. Τις δεκαετίες του ’80 και ’90 οι περισσότεροι στράφηκαν στην υλοτομία. Η υλοτομία σταθερά έως σήμερα είναι η κύρια απασχόληση των κατοίκων, ενώ ιδιαίτερη ανάπτυξη παρουσιάζει τελευταία και η κτηνοτροφία.

Σήμερα οι μόνιμοι κάτοικοι του χωριού είναι περίπου 190 και μαζί με το γειτονικό οικισμό του Θρακικού, ο οποίος ανήκει στην Τοπική κοινότητα, φθάνουν τους 260.Όπως είναι φυσικό δεν λειτουργεί καμία σχολική μονάδα. Όλες οι βαθμίδες εκπαίδευσης εξυπηρετούνται από την γειτονική Βυρώνεια.

Στα χρόνια της μετανάστευσης και της αστυφιλίας πολλοί κάτοικοι του χωριού έφυγαν στη Δυτική Ευρώπη, την Αμερική και την Αυστραλία.

Τουλάχιστον σε τριακόσιους υπολογίζονται οι απόδημοι και οι εγκατεστημένοι σε μεγάλες πόλεις της Ελλάδας Ακριτοχωρίτες.

Πλούσια δράση από τον Πολιτιστικό Σύλλογο

Ο Σύλλογος Ακριτοχωρίου- Θρακικού ιδρύθηκε το 1993 και αποτελεί πλέον την σημαντικότερη κυψέλη δραστηριοτήτων του χωριού.

Κύριος στόχος του είναι η διάσωση, διάδοση και ανάδειξη των παραδόσεων (ήθη, έθιμα, χορός, τραγούδι), στην κατά το δυνατόν αυθεντική τους μορφή έτσι όπως τα έφεραν στη νέα τους πατρίδα οι πρώτοι πρόσφυγες από τον Πόντο.

Ο Σύλλογος διαθέτει τρία χορευτικά τμήματα που έχουν λάβει μέρος σε θεατρικές παραστάσεις, τηλεοπτικά αφιερώματα, τοπικές εκδηλώσεις και φεστιβάλ από την Ξάνθη, το Πολύκαστρο και τη Θεσσαλονίκη έως το ορεινό Καρπενήσι, την Αθήνα και την Πάφρα του Πόντου.

Η σημαντικότερη και μεγαλύτερη από τις εκδηλώσεις που διοργανώνουν οι Ακρίτες Ακριτοχωρίου είναι το ξακουστό Ακριτικό Πανοΰρ που πραγματοποιείται στις 22 Ιουλίου. Ξεκίνησε να διοργανώνεται από το 2009.

Ο σύλλογος στεγάζεται σε ένα τμήμα του κτιρίου του Δημοτικού Σχολείου – το άλλο μισό ανήκει στο πνευματικό κέντρο της Εκκλησίας.

Το μεγάλο καμάρι του χωριού είναι το γυναικείο μοναστήρι του Τιμίου Προδρόμου. Βρίσκεται στη βορειοδυτική είσοδο του χωριού, με εξαιρετική θέα στη λίμνη Κερκίνη. Ιδρύθηκε το 1981 και λειτουργείται από 45 μοναχές. Το μοναστήρι είναι αγιορείτικου ρυθμού και ο πρώτος ναός είναι ακριβές αντίγραφο του Παλαιού Καθολικού της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος.

Το 1981 μπήκε ο θεμέλιος λίθος του Ιερού Ησυχαστηρίου Τιμ. Προδρόμου, το στολίδι και το καμάρι του Ακριτοχωρίου! Η Γερόντισσα Ἰακώβη με πέντε δόκιμες ρασοφόρες, κάτω από την καθοδήγηση του Γέροντος καί Καθηγουμένου της Αγιορείτικής Μονής του Οσίου Ξενοφώντος Αρχιμ. Αλεξίου, βρήκαν τελικά στο χωριό  τον τόπο της καταπαύσεώς τους. Το κτιριακό συγκρότημα της Μονής, προχώρησε με γοργό ρυθμό και το σημερινό εντυπωσιακό σύνολο του αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα μοναστηριακά συγκροτήματα της Ελλάδος.

Τον Ιούνιο του 1999 ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος με την ευκαιρία της επισκέψεώς Του , θεμελίωσε εντός του νέου περιβόλου της Μονής τον οραματιζόμενο τότε μνημειακού χαρακτήρα Ναό. Για 13 χρόνια, κτιζόταν με πιστότητα στην Βυζαντινή ναοδομία, χωρίς την χρήση σύγχρονων οικοδομικών υλικών και τεχνικών μεθόδων, το νέο Καθολικό (Ναός) του Τιμίου Προδρόμου που αποτελεί πλέον σύνθεση δύο κατά βάση ρυθμών: του  Σταυροειδούς μετά τρούλου εγγεγραμμένου σε τετράγωνο και του Βασιλικού.

Το έργο ολοκληρώθηκε και εγκαινιάστηκε  από τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο τον Οκτώβριο του 2012.

Το Μοναστήρι έχει κάνει γνωστό το χωριό όχι μόνο σε ολόκληρη την Ελλάδα αλλά και εκτός αυτής.

«Στην πρόσφατη εκδήλωση στην Αθήνα, για τα 50 χρόνια λειτουργίας της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος του Αγίου Όρους και διακονίας του Ηγουμένου Γέροντα Αλεξίου, ακούστηκε πολλές φορές το όνομα του χωριού μας και του μοναστηριού» δήλωσε στο  LionNews.gr  o πρόεδρος του χωριού Παναγιώτης Πασχαλίδης.

Το μοναστήρι φέρνει πολύ κόσμο, από πολλά μέρη στο χωριό και τονώνει την ζωή του με την λειτουργία καταστημάτων εστίασης και τοπικών προϊόντων, πρόσθεσε ο κ. Πασχαλίδης.

Η ποδοσφαιρική ζωή στο Ακριτοχώρι

Η ομάδα του Ακριτοχωρίου ονομάζεται «Άρης». Ιδρύθηκε το 1983, το χωριό είχε ποδοσφαιρικό σύλλογο από τις αρχές του 1955.  Ο σύλλογος ήταν για πολλά χρόνια αδρανοποιημένος και επέστρεψε στην ενεργό δράση στις αρχές του 2000. Το 2005 ανήλθε στη Β κατηγορία και το 2012 αγωνίστηκε στην Α’ κατηγορία. Το 2015 αγωνίστηκε για τελευταία φορά σε επίσημη διοργάνωση της ΕΠΣ Σερρών. Εδώ και δέκα χρόνια ο σύλλογος  δεν λειτουργεί.

Η πληθυσμιακή εξέλιξη του Ακριτοχωρίου

Στην απογραφή του 1951, που διενήργησε η Στατιστική Υπηρεσία, η Κοινότητα Ακριτοχωρίου εμφανίζεται με πληθυσμό 714 κατοίκων: 524 στο Ακριτοχώρι και 190 στο Θρακικό

Το 1961 καταγράφεται η καλύτερη δημογραφική επίδοση. Η κοινότητα αριθμεί 867 κατοίκους, εκ των οποίων 626 στο Ακριτοχώρι και 241 στο Θρακικό.

Η μετανάστευση θα αφήσει τα σημάδια της στην απογραφή του 1971. Τότε η κοινότητα αριθμούσε 586 κατοίκους, 454 στο Ακριτοχώρι και 132 στο Θρακικό. Το 1981 η πτώση συνεχίζεται και η απογραφή της ΕΛ.ΣΤΑΤ. δείχνει την κοινότητα με 507 κατοίκους:  Οι 387 στο Ακριτοχώρι και οι 120 στο Θρακικό.Το 1991  καταγράφεται άνοδος και μάλιστα σημαντική. Η κοινότητα έχει πληθυσμό 639 κατοίκους( 488 στο Ακριτοχώρι και  151 στο Θρακικό).

Το 2001 ο πληθυσμός πέφτει και η κοινότητα αριθμεί 549 κατοίκους( 427 στο Ακριτοχώρι και 122 στο θρακικό).Το 2011 καταγράφεται νέα μεγάλη πτώση του πληθυσμού. Η κοινότητα αριθμεί 485 κατοίκους, εκ των οποίων 390 στο Ακριτοχώρι και οι 95 στο Θρακικό. Στην τελευταία απογραφή, η ΕΛ.ΣΤΑΤ. κατέγραψε  362 κατοίκους για την κοινότητα.