Το Υπουργείο Πολιτισμού ζητά τεκμηρίωση για πιθανή ύπαρξη οχυρωματικών έργων στην περιοχή όπου σχεδιάζεται ο αιολικός σταθμός στο όρος Όρβηλος
Τη διερεύνηση της ύπαρξης ιστορικών οχυρωματικών έργων και ιστορικών θέσεων στην περιοχή όπου σχεδιάζεται η εγκατάσταση αιολικού σταθμού ισχύος 20 MW στη θέση «Οξύλα – Λυκότοπος», μεταξύ Αγκίστρου και Αχλαδοχωρίου, στο όρος Όρβηλος, ζητά το Υπουργείο Πολιτισμού πριν διατυπώσει οριστική άποψη επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του έργου. Την ίδια στιγμή το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, έχει ήδη διατυπώσει θετική γνωμοδότηση για την εγκατάσταση του αιολικού σταθμού, θέτοντας ωστόσο συγκεκριμένες προϋποθέσεις που αφορούν κυρίως ζητήματα στρατιωτικών υποδομών και ασφάλειας πτήσεων.
Με έγγραφο προς την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης, η Υπηρεσία Νεότερων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κεντρικής Μακεδονίας του Υπουργείου Πολιτισμού ζητά να εξεταστεί διεξοδικά η πιθανή ύπαρξη οχυρωματικών έργων και ιστορικών θέσεων στην περιοχή όπου σχεδιάζεται το έργο της εταιρείας «Αριάδνη Αιολική Μονοπρόσωπη Α.Ε.».
Η υπηρεσία επισημαίνει ότι από τα στοιχεία που υπάρχουν σήμερα στο αρχείο της δεν προκύπτει ότι η συγκεκριμένη θέση βρίσκεται εντός ή πλησίον περιοχής που έχει επισήμως χαρακτηριστεί ως ιστορικός τόπος, ούτε ότι υπάρχουν καταγεγραμμένα νεότερα μνημεία στο άμεσο σημείο εγκατάστασης του έργου. Ωστόσο αναφέρει ότι έχουν τεθεί υπόψη της πληροφορίες για την ύπαρξη οχυρωματικών έργων νεότερης ιστορίας, κορυφογραμμών ιστορικής σημασίας και περιοχών που συνδέονται με στρατιωτικά γεγονότα. Για τον λόγο αυτό κρίνει απαραίτητη τη συλλογή και αξιολόγηση πρόσθετων στοιχείων πριν διαμορφώσει τελική θέση επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Στο πλαίσιο αυτό καλεί συναρμόδιες υπηρεσίες, φορείς και ενδιαφερόμενους οργανισμούς να καταθέσουν τεκμηριωμένο υλικό για την περιοχή. Ενδεικτικά ζητούνται τοπογραφικά διαγράμματα, αποτυπώσεις, τεχνικές περιγραφές, φωτογραφικό υλικό αρχείου και κάθε άλλο στοιχείο που θα μπορούσε να αποδείξει την ύπαρξη στρατιωτικών κατασκευών ή ιστορικών θέσεων. Παράλληλα ζητείται να εξεταστεί η δυνατότητα πρόσβασης στην περιοχή, ώστε να πραγματοποιηθεί αυτοψία από τις αρμόδιες υπηρεσίες, καθώς πρόκειται για δύσβατο ορεινό σημείο.
Το έγγραφο κοινοποιείται σε σειρά υπηρεσιών και φορέων, μεταξύ των οποίων η Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών, η Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας, το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, ο Δήμος Σιντικής, το Δασαρχείο Σιδηροκάστρου, καθώς και η Κοιν.Σ.Επ. «Άγκιστρο Δράση», η οποία είχε θέσει το ζήτημα της ιστορικής σημασίας της περιοχής.
ΓΕΕΘΑ : «Ναι με όρους»
Από την πλευρά του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, και ειδικότερα του ΓΕΕΘΑ η γνωμοδότηση για το έργο κινείται σε καθαρά τεχνικό και επιχειρησιακό επίπεδο. Στο σχετικό έγγραφο δεν γίνεται καμία αναφορά στην ιστορική διάσταση της περιοχής, δηλαδή στα γεγονότα του Β΄ Π.Π., στη γερμανική εισβολή του Απριλίου 1941, στη Μάχη των Οχυρών ή στην ύπαρξη οχυρωματικών έργων της Γραμμής Μεταξά στον ευρύτερο ορεινό όγκο του Μπέλλες.
Το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας διατύπωσε θετική γνωμοδότηση για την εγκατάσταση του αιολικού σταθμού, θέτοντας όμως συγκεκριμένες προϋποθέσεις που σχετίζονται κυρίως με τη λειτουργία στρατιωτικών υποδομών και την ασφάλεια πτήσεων. Μεταξύ άλλων προβλέπεται η τήρηση των διεθνών κανόνων ημερήσιας και νυχτερινής σήμανσης των ανεμογεννητριών για λόγους ασφάλειας της αεροπλοΐας, η έγκαιρη ενημέρωση των αρμόδιων στρατιωτικών αρχών για την έναρξη και την εξέλιξη των εργασιών, καθώς και η διασφάλιση ότι η κατασκευή και λειτουργία του έργου δεν θα επηρεάσει στρατιωτικές εγκαταστάσεις ή διαδικασίες των Ενόπλων Δυνάμεων.
Παράλληλα προβλέπεται ότι σε περίπτωση που κατά την κατασκευή ή τη λειτουργία του έργου διαπιστωθούν προβλήματα στη λειτουργία στρατιωτικών συστημάτων ή άλλων υποδομών, μπορεί να ζητηθεί ακόμη και η διακοπή των εργασιών ή η απεγκατάσταση του έργου, χωρίς να προκύπτει δικαίωμα αποζημίωσης από το Δημόσιο. Επισημαίνεται επίσης ότι οποιαδήποτε τροποποίηση στη θέση ή στα τεχνικά χαρακτηριστικά των ανεμογεννητριών θα πρέπει να επανεξεταστεί από τις αρμόδιες στρατιωτικές υπηρεσίες.
Η γνωμοδότηση του ΓΕΕΘΑ εντάσσεται στη διαδικασία έκδοσης της Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων για το έργο και έχει ισχύ πέντε ετών, ενώ οι όροι που θέτει θα πρέπει να ενσωματωθούν στην τελική απόφαση των περιβαλλοντικών αρχών.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει ότι, πέρα από τις περιβαλλοντικές και τεχνικές παραμέτρους του έργου, στο προσκήνιο έρχεται πλέον και η ανάγκη τεκμηρίωσης της ιστορικής φυσιογνωμίας της περιοχής του Όρβηλου και του ευρύτερου ορεινού όγκου, που συνδέεται άμεσα με τα γεγονότα της γερμανικής εισβολής του 1941 και τη Μάχη των Οχυρών κατά τον Β΄ Π.Π.
