Η Αγία Ελένη Σερρών έγινε γνωστή σε όλη την Ελλάδα λόγω της πανάρχαιας τελετουργίας της πυροβασίας
Το χωριό Αγία Ελένη υπάρχει ως αυτόνομη κοινότητα από το 1927. Προέκυψε από τη συγχώνευση των οικισμών Κακαράσκα και Γενή Μαχαλά, που ανήκαν στην Υποδιοίκηση Σερρών, και στην απογραφή του Απριλίου του 1923 εγκαταστάθηκαν σε αυτούς 106 πρόσφυγες στο πλαίσιο της ανταλλαγής των πληθυσμών. Στους δύο οικισμούς υπήρχε ήδη γηγενής πληθυσμός.
Στην πρώτη μετεμφυλιακή απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ, το 1951, το χωριό είχε 648 κατοίκους και χρονιά-ορόσημο θα αποτελέσει το 1960, όταν θα αποκτήσει αρδευτικό δίκτυο. Οι αγρότες-κάτοικοί του θα καλλιεργήσουν τεύτλα, βαμβάκι, τριφύλλι και καλαμπόκι, αποκτώντας εισόδημα και καλύτερες προοπτικές ζωής.
Την εποχή της μετανάστευσης αρκετοί θα αναζητήσουν καλύτερη τύχη κυρίως στην Αυστραλία και τη Γερμανία. Η ζωή στο χωριό θα κυλήσει ήρεμα, μέσα από την αγροτική καθημερινότητα και την αναζήτηση απασχόλησης στην πόλη των Σερρών, από την οποία απέχει 15 χιλιόμετρα. Το χωριό θα γίνει γνωστό πανελληνίως λόγω της πανάρχαιας τελετουργίας της πυροβασίας, που πραγματοποιείται κάθε χρόνο στην πανήγυρη της εκκλησίας των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, έθιμο που λαμβάνει χώρα και τον χειμώνα, την παραμονή της γιορτής του Αγίου Αθανασίου.
Κατά το έθιμο, οι αναστενάρηδες συγκεντρώνονται στο «κονάκι» τους και αρχίζουν μια διαδικασία μύησης και έκστασης με μουσική από θρακιώτικη λύρα και νταούλι. Συνεχίζουν ακολούθως με έναν χορό και, όταν φτάσουν σε απόλυτη έκσταση, παίρνουν από την αρχιαναστενάρισσα τα «σημάδια» (μικρά τάματα των εικόνων) και τις εικόνες και, ξυπόλητοι, μπαίνουν και χορεύουν στα αναμμένα κάρβουνα — τη θράκα μιας μεγάλης πυράς που έχει στηθεί από νωρίς στην πλατεία του χωριού.
Το χωριό σήμερα
Μία ανάσα από τον γειτονικό και μεγάλο οικισμό του Σκουτάρεως, η Αγία Ελένη εντάχθηκε με το σχέδιο «Καλλικράτης» στον Δήμο Σκουτάρεως. Διαθέτει και αστική συγκοινωνία. Σήμερα, το χωριό έχει 300 κατοίκους και ελάχιστα είναι τα νέα ζευγάρια. Όλες οι βαθμίδες εκπαίδευσης εξυπηρετούνται στο Σκούταρι, ενώ όσοι επιθυμούν να φοιτήσουν σε επαγγελματικό λύκειο πρέπει να μετακινούνται στην πόλη των Σερρών.
Η ποδοσφαιρική ομάδα ονομάζεται «Κεραυνός» και είναι ανενεργή εδώ και πολλά χρόνια. Το μοναδικό συλλογικό κύτταρο είναι ο πολιτιστικός σύλλογος, ο οποίος επανασυστάθηκε τον περασμένο Οκτώβριο ύστερα από αδράνεια περίπου 4–5 ετών. Διατηρεί χορευτικά τμήματα και τμήμα ζωγραφικής και χρησιμοποιεί ως χώρο στέγασης το κτίριο του παλιού δημοτικού σχολείου.
«Η ανάγκη για δράση και τόνωση της ζωής του χωριού μας στάθηκε το κίνητρο για την επαναλειτουργία του πολιτιστικού συλλόγου», δηλώνει στο LionNews.gr η πρόεδρος του συλλόγου, Νικολέτα Γκεντσίκα.
Η πληθυσμιακή εξέλιξη στην Αγία Ελένη
«Η εικόνα στο χωριό είναι όπως στα περισσότερα χωριά του νομού. Παιδική χαρά, όπως και στο 90% των χωριών, έχει να κατασκευαστεί εδώ και 16 χρόνια», δηλώνει στο LionNews.gr ο πρόεδρος της κοινότητας, Κωνσταντίνος Ρέκλος, και συμπληρώνει «η κοντινή απόσταση με την πόλη των Σερρών ώθησε αρκετούς να εγκαταλείψουν το χωριό και να μετακινηθούν εκεί, προκειμένου να μεγαλώσουν τα παιδιά τους χωρίς να σπαταλούν χρόνο για τις δραστηριότητες που απαιτεί η σύγχρονη καθημερινότητα».
Το 1961 το χωριό είχε τον μεγαλύτερο πληθυσμό, με 803 κατοίκους. Το 1971 μειώνεται ελαφρώς και αριθμεί 773 κατοίκους, το 1981 πέφτει στους 671, το 1991 στους 601, ενώ το 2001 παρουσιάζει μικρή αύξηση φτάνοντας τους 635 κατοίκους. Το 2011 πέφτει κάτω από τους 500 και κατοικείται από 476 κατοίκους, ενώ στην τελευταία απογραφή, το 2021, απογράφηκαν 347 κάτοικοι.
