Τα δέντρα της ελιάς αποτελούν διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού, όμως κρύβουν μερικά εκπληκτικά μυστικά που πολλοί άνθρωποι αγνοούν

Η ελιά έχει τη μεγαλύτερη αναλογία διάρκειας ζωής προς ωφέλεια από οποιοδήποτε καλλιεργούμενο είδος — και οι περισσότερες από τις δυνατότητές της είναι άγνωστες ακόμη και σε όσους έχουν ελαιόδεντρα στην ιδιοκτησία τους.

Η παραγωγή ελιών είναι η πιο προφανής λειτουργία, αλλά η ανθεκτικότητα στη φωτιά είναι ίσως η πιο εξαιρετική: όταν μια φωτιά καταστρέφει εντελώς το υπέργειο μέρος μιας ελιάς, οι ρίζες επιβιώνουν και παράγουν νέους βλαστούς που αναπτύσσονται σχηματίζοντας ένα εντελώς νέα κόμη. Ελιές χιλιάδων ετών έχουν καεί και έχουν βλαστήσει ξανά. Αυτό που μοιάζει με θάνατο είναι απλώς μια επανεκκίνηση.

Η κόμη μιας ενήλικης ελιάς δημιουργεί μια σκιασμένη ζώνη με σημαντικά χαμηλότερη θερμοκρασία από το άμεσο ηλιακό φως — οι μετρήσεις στις μεσογειακές περιοχές δείχνουν διαφορές οκτώ έως δώδεκα βαθμών Κελσίου ακριβώς κάτω από την θόλο σε έντονα ζεστές ημέρες. Αυτό το φαινόμενο είναι ανεξάρτητο από το μέγεθος του δέντρου και υπάρχει ακόμη και σε νεαρές ελιές πέντε έως δέκα ετών.

Η βιοποικιλότητα που σχετίζεται με μια ενήλικη ελιά είναι αξιοσημείωτη: μελέτες σε παραδοσιακούς πορτογαλικούς ελαιώνες έχουν τεκμηριώσει περισσότερα από 200 είδη εντόμων σε άμεση σχέση με μία μόνο ελιά, εκτός από τα πουλιά που φωλιάζουν και συγκεκριμένους μυκορριζικούς μύκητες.

Ο κορμός της παλιάς ελιάς — στριφτός, ακανόνιστος, με κοιλότητες — είναι ακριβώς αυτό που κάνει το ξύλο τόσο πολύτιμο για γλυπτική και χειροτεχνία: το ξύλο είναι εξαιρετικά σκληρό, με ένα εξαιρετικά μεταβλητό μοτίβο ινών που καθιστά κάθε κομμάτι μοναδικό.

Οι ελιές μπορούν να ταξινομηθούν ως Δέντρα Δημόσιου Συμφέροντος, κάτι που παρέχει νομική προστασία και αποτρέπει την υλοτομία ανεξάρτητα από την ιδιωτική ιδιοκτησία της γης.
Από την απίστευτη μακροζωία τους που ξεπερνά τα 1.000 χρόνια μέχρι τις μοναδικές βιολογικές τους ιδιότητες, η ελιά είναι ένα από τα πιο συναρπαστικά φυτά του πλανήτη!

πηγή: «Μανώλης Καπάνταης – Μέλος της ομάδας: Φίλοι της Αστικής Φύσης»